— 55 - 
gezichtspunt beschouwd meen ik, dat wij alle planten waarbij 
tot dusverre cleistogame bloemen zijn aangetroffen met ’t zelfde 
recht mogen opvatten als evenzoovele stellige bewijzen tegen de 
wet van Knight-Darwin als de hier boven beschreven Myrrrie- 
codia , Anonaceae en Chrysoglossum . 
In niet minder dan 55 genera, behoorende tot de meest ver¬ 
schillende families, zijn cleistogame planten aangetroffen en 
wanneer wij nu letten op het feit, dat de meeste dezer voorkomen 
bij de Leguminosae , Violarieae , Acanthaceae etc. wier bloemen 
geheel en al zijn ingericht tot insectenbezoek en voorts ook op 
het feit, dat vele hoog georganiseerde Orchideae zelden vrucht 
dragen, dan komen wij ook bij deze tot de eenige mogelijke 
verklaring, dat de cleistogame bloemen voorheen waren inge¬ 
richt tot kruising door tusschenkomst van insecten ; dat echter 
deze algeheele afhankelijkheid van insectenbezoek door veran « 
dering van leefwijze dezer dieren of door andere onbekende 
omstandigheden hoogst nadeelig ging worden voor het voortbe¬ 
staan der plant en dat de natuur door die omstandigheden is 
gedwongen geworden haar plan te wijzigen. 
Ik wil thans door een paar voorbeelden van open bloemen het 
bewijs bij brengen, dat men vaak de bloemconstructie verkeerde¬ 
lijk heeft geïnterpreteerd en dat het insectenbezoek bij vele 
bloemen geen ander doel heeft, dan om stuifmeel van de eigen 
bloem op den stempel te brengen. 
Het feit alleen reeds, dat de bloemen geopend zijn en er der¬ 
halve steeds kans bestaat, dat een of ander insect vreemd pollen 
op den stempel afzet, maakt dat wij hier nimmer zooals bij 
cleistogame planten met absolute zekerkeid kunnen uitmaken, 
dat er nimmer kruisbevruchting plaats vindt. Wij moeten hier 
volstaan met aan te toonen, dat wanneer zulks inderdaad nu en 
dan eens geschiedt, dit dan toch in elk geval aan bloot toeval 
moet worden toegeschreven en dat niets in de constructie van 
de bloem er op wijst, dat de plant zich nu en dan kruisen moet 
met een ander individu. 
Nu wij zeker weten, dat zelfbevruchting niet bij alle planten 
tot het uitsterven der soort leidt, dat werkelijk verscheiden 
