- 58 — 
maken. Het insect krijgt geen stuifmeel alvorens het stuifmeel 
heeft afgegeven. Hoe komt het dan aan dit eerste stuifmeel? 
Maar het is er verre van af, dat dit de eenige bedenking zou zijn 
tegen bovenstaande uiteenzetting van de bloem van Aristolochia 
en hare bevruchting. 
Het stempelvlak vanHiLDEBBRANDT en andere botanisten (stig¬ 
ma radiato-sexpartitum) is geen stempelvlak. In de Aristolochia - 
bloem zijn de stijlen en stigma’s geaborteerd. Daarentegen 
hebben de helmdraden en wel voornamelijk hunne connectie- 
ven, die zijdelings met elkander tot een beker vergroeid zijn, 
buitengewone ontwikkeling gekregen en deze connectieven zijn 
aan hunne vrije randen bezet met papillen en nemen als zoodanig 
de rol over van stempels (zie fig. 3). Er is derhalve geen sprake 
van een stempelvlak in den zin van Hildebrandt. 
De 6- slippige naar onder kegelvormig versmalde buis van 
connectieven is aan de binnenzijde in den beginne glad van wand, 
hier en daar met korte klierdragende haartjes bezet. Spoedig 
echter begint deze gladde opperhuid te verslijmen en weldra vindt 
men den beker aan de binnenzijde met een kleverig slijmachtig 
vocht bedekt. Dit kleverig en vochtig aanzien van de rugzijde 
der connectieven heeft Hildebrandt misleid en hem in den 
waan gebracht, dat dit de stempel zou zijn. 
Op hoogst eigenaardige wijze weet echter de plant te voorzien 
in het gebrek aan een stijlkanaal, zooals door üg. 3 en 4 wordt 
duidelijk gemaakt. 
De eerste afbeelding leert, dat de connectieven oorspronkelijk 
naar buiten toe, min of meer concaaf zijn en de thans nog 
gesloten helmknoppen in deze holten worden opgenomen. Later 
bewegen zich de randen van elk connectief naar binnen, het 
connectief zelf strekt zich en wordt zelfs min of meer convex 
naar buiten. Door de spanning, die hierdoor op de antheren 
wordt uitgeoefend, springen deze in de lengte open en komt het 
stuifmeel in groote hoeveelheden vrij te liggen. De oorspron¬ 
kelijke beker wordt thans een door de connectiefslippen 
overwelfd kanaal met verslijmden wand en, van binnen en 
boven, bezet met een groot aantal papillen en dit kunstmatig 
stijlkanaal komt in de plaats van den verloren geganen stijl, 
met stigma’s. 
