— 64 - 
Het insect brengt dus zelfbestuiving te weeg. Bij bet terug¬ 
trekken van de mondwerktuigen is de kans gering, dat het 
insect eenig pollen mee zal voeren, omdat de helmknoppen, als 
veeren werkende, den proboscis nauw omsluiten en het aanhan¬ 
gend stuifmeel geheel of nagenoeg geheel afstrijken. Mochten er 
nog eenige korrels blijven hangen, dan zal bij het inbrengen 
van den proboscis in een andere bloem reeds aan den nauwen 
ingang, dien hij zelf moet openen, dit stuifmeel verder worden 
afgestreken en wanneer wij nog aannemen, dat hier of daar toch 
een korrel aan den proboscis is overgebleven, dan zal deze toch 
zeker te loor gaan tusschen de vele duizenden, die tegelijker tijd 
worden naar beneden gestooten. De kans, dat vreemd stuifmeel 
op den stempel geraakt is derhalve buitengewoon gering, al is 
de mogelijkheid niet geheel uitgesloten. 
De afwijkingen, die in de bloem van Coffea bengalensis zijn te 
constateeren, wanneer wij haar vergelijken met die der andere 
soorten van dit geslacht ; n. 1. de nauwe kroonbuis, de pollen- 
cylinder, de korte stijl etc. kunnen worden beschouwd als 
adaptaties ten voordeele van een geregelde zelfbestuiving en 
niemand, die onbevooroordeeld is, zal kunnen beweren, dat er 
iets in de bloem op wijst, dat zij nu en dan stuifmeel moet ont¬ 
vangen van een ander individu. 
Andere voorbeelden van geregelde zelfbevruchting ga ik stil¬ 
zwijgend voorbij (1): Alleen wil ik er nog op wijzen, dat menig¬ 
maal éclatante inrichtingen ter verzekering van autofecondatie 
door de schrijvers zijn miskend geworden onder den nadeeligen 
invloed van de wet van Knight-Darwin. De fig. 9 — 12 zijn 
gecopieerd naar die van Hildebrandt uit de Bot. Zeitung 1869 
en stellen de meeldraden, stijl en stempel voor van Morina 
elegans. 
De figuren behoeven ternauwernood verklaring. 
Direct na het openen der bloem begint ziqh de-stempel naar 
voren te buigen tot zij zich eindelijk op ue opengesprongen 
(1) Zie over de Cassia-bloemen mijn meermalen genoemd artikel over 
cleistogamie. 
