— 65 — 
antlieren nederlegt. Hildebrandt verklaart dit nu zoo, dat de 
bloem voor kruisbevruchting is ingericht en dat insecten dit 
bewerken kunnen, zoolang de stempel nog niet de antheren 
heeft bereikt. Blijft echter insectenbezoek achterwege dan kan 
desnoods de plant gelukkig nog zich zelve bestuiven. Het komt 
mij voor, dat dergelijke verklaring den onbevangen lezer al 
evenmin bevredigen zal, als de volgende omtrent de kleur¬ 
verandering der bloem : 
Wâhrend des Blühens verandern die Blüthen von Mcrina 
el eg ans ihre Farbe, indem sie von dem Weiss der Knospen 
durch Rosa allmahlich zu einem dunkien Roth übergehen, was 
man allenfalls so ansehen könnte, als ob durch das schoner und 
leuchtender werden der Blüthen die Insecten immer mehr 
und mehr angelockt werden sollten, bis endlich, wenn die 
leuchtendste Farbe sie nicht anzieht, die Selsbtbesfcaubung 
eintritt(l). 
Zoo zijn er in de literatuur genoeg voorbeelden te vinden, die 
adaptaties vertoonen aan zelf bestuiving. 
Ik herinner slechts aan de vele planten door Treviranus (2) 
genoemd, die reeds vóór het openen der bloem hun stuifmeel op 
den stempel afzetten : aan de zelfbevruchting bij Fumaria waarop 
H. von MoHL(3)de attentie vestigde; op de eigenaardige inrichting 
bij Teucrium canadense door Foerste (4) meegedeeld, waar 
de meeldraden zich naar achteren buigen totdat een of andere 
helmknop in directe aanraking komt met den stempel; aan de 
auto-fecondatie bij verschillende Orchideae door Forbes (5) waar¬ 
genomen etc. 
Deze gevallen mogen niet worden beschouwd als op zich zelf 
staande uitzonderingen. 
Men mag hiermede niet afrekenen door de bewering, dat toch 
(1) Bot. Zeit. 1869. Pag. 491. 
(2) L. C. Trevir'nus. Ueber Dichogamie nach C. Sprengel und 
Ch. Darwin. Bot. Zeit. 1863 pag. 1—7. 
(3) Hugo von Mohl. Einige Beobachtungen über dimorphe Blüthen. 
Bot. Zeit. 1863, pag. 725. 
(4) Bot. Centralbl. 1886. Ill, pag. 256. 
(5) H. O. Forbes 1. c. Pag. 85 — 96. 
5 
