1 86 
MARMORA. 
SS SS 3$ SS SB 3S SB SS SB SB SB SB SB SS SS SS 35 SS SB .® SS SS SS SB 
PROLEGOMENA 
fBorWufüflc ©«uns 
Quibus conßderantur ac difpo - 
riuntur rariorum , veterum praefer tim, 
ordines Marmorum . 
M armora antiqua, vnius coloris ac perpetui, 
quae agnofei vtcunque, et veris nomini¬ 
bus , fecundum monumenta veterum feripto- 
rum, appellari poffunt» 
Alba quidem vnius-coloris Marmora: Parium, 
Lygdinum , Coräliticum , Arabicum , quod 
ebori fimile ferebatur, et qui Lychnites: por¬ 
ro indiferete Graecum, quod et vulgo flatua- 
rium dicitur, atque ex Italicis, Lunenfe. 
Accedit Thafii fortaffis genus, et Pentelicum, 
et Hymettium, agri Athenienfis > tum Alaba- 
flra quoque puriora. 
Metalla eorum exercebantur in Paro maris ! Aegei inter Cycladas infula: alia in Attica; alia prope Tyrum et SMona vrbes fi 
Statio fides eft: tum in Arabia, in Hetruria, cet. Nam quod Clarium quoque marmor apud P R O P E k ii vm le¬ 
gitur, fine dubio in mendo cft, debetque refiitui eius loco , Parium. Recentiores eorum .mannorum pleraque indifereta He- 
trufee, et pinguiore, vt folent, Minen» appellant, il Pario , Greco , Jlatuemo, Saligno , Carrarefe, ce . 
Flaua funt aut quodammodo flauentia: Numi- ©elbe SOlawtel Waren , ber 9 ?Utttibifc|)e, Itnb bteb 
’_. • _ t „r fTlinfrv 'TVHftitrtf» ‘DUubcis 
SBorinnett t>»e Orbnuttqm ber 
wrnefjmften, mfottöer&ett alten 
melattett, angegeben werten. 
Jlflte fSttarmelfleine, fo btele burchaub einer $ar< 
be, unt> ntdff fcbecfigt gefunden werben, unb 
fo biel manberfelben, nad; ber SSefchretbung unb 
Slnleitung, bte in ben SBudjern bee 2llten be- 
finblich ift, noch evfennen unb benennen bau» 
Unter ben ©teinen einer $arbe, waren weifje 
Carmel; ber ^arifdye, ber 2lrabtfd)e, bent 
fenbein dfjnftc|): bann ©riechifdjer Carmel, 
■jur Btlbljaueret) gebrduddtd); tote and) in Ita¬ 
lien ber (farrarifdje: unb enblicb berfebiebene 
Sftarmel, atW bem Sltljentenfifdjen ©ebiete, unb 
etliche reine weijie 5llaba{ier. 
leiebt and) ber aud Thala derjenige 2llaba= 
fler, weld)er fonft bem Onpcb dljnlid; ijl, mu£ 
mit bem (gbeljteine Onpcf) nicht bor eins geljal* 
ten werben: bannenbero, wo bon bem Onpcf), 
bep SSefcbreibung ber ©ebdube, ober aud; ber 
alten ©efäfie, bie SKebe ijl, biefer ©tein ber* 
jtanben werben muji» 
dicum; Thafiique, vt opinor, genus, et Lef- 
bii: alaballrites denique , atque onyx mar¬ 
mor : quod non eft mifcendum cum Onyche 
gemma, quemadmodum hanc differentiam 
ante nos adnotarunt viri docliffimi. De co, 
non de gemma, accipiendus eft Martialis 
elegus, 
Calcatusque tuo fub pede lucet Onyx. 
et Statii, Calcabam necopinus opes. 
Illud quoque vno verbo faepius alabaftrum dicitur. Emendatiflimum flauentium faxorum genus et maculis nobile, rarum praeterea 
et modicis tantum glebis eruendum, murra veteribus. Qua de re alio tempore explicatius dicemus. Murra autem a Grae¬ 
cis praefertim feriptoribus, quemadmodum reliquus quoque onyx, ab adfinitate naturae ad onychem gemmam, appellatur 
Onychites! A loco marmor flauum poterat intellegi, quod Thebaicum dicitur, et Damafcenum quoque, Fortaffis Phengites 
etiam flauentis faxi genus fuerat: falcem propter venas, de quibus Punjvs memorat. Hetrufce vno verbo, il gialio 
antico. Metalla eorum in Numiciis fere praecipua: tum in Cappadocia, in Aegypto, cet. Eft autem, cur flaua prae ceteris 
marmora magno in.pretio fuifle veteribus putemus. . Atque id vt exiftimemus, cogit xnter alia STATII auaontas, qui co- 
piofus talium et fine dubio intellegens praedicator, ifta de eo verfibus edidit. 
Non huc admijjae Thafis , aut vndoja Caryfios: 
Moeret onyx longe , queritur que exclufus Ophites. 
Sola nitent flauis Nomadum decifa metallis ; 
Purpura fila , cauo Phrygiae quam Synnados antro 
Jpfe eruentauit maculis lucentibus Atys: 
Quasque Tyrus niueas ficat , et Sidonia, rupes. 
Rubentia marmora funt, Aegyptium fere, dein fKotfje SSftarmel waren, ber Slftattfehe, ber bött 
Porphyrites quodammodo, et Synnadicum 
quodammodo: fi quidem hoc diuerfum eft ab 
illo, quod quibusdam non videtur. At enim 
vero vtrumque iri variis potius laxis eft haben¬ 
dum. Docimenum item atque Phrygius la¬ 
pis, pro Synnadico dicht , in rubentibus faxis 
fuerunt. 
©pnnaba, «nb ber ^orphb r * 5fi3«nn anberd 
unter biefen bepben, wie td) babor ^alte, ein 
llnterfcbetb ifl: unb ba gehrte bann einer fo 
tbof)l al$ ber anbere in gewiffer fOla^e biet* 
ntel)v ju ben bunten fd)ccfigten Marmeln, ©er 
bon©ocimeum,unb fb biet 
ald ber ©pnnabtfd;e. 
Plane deferibit hoc marmor Stativs his verbis: Candida purpureo difiinguitur area gyro. Hetr. il rojfianucu, il porfido , il 
Perfichino , carnagione antico. Metalla eorum prope Synnada, Phrygiae magnae opidum, et m vrbe Aegypti, Aethiopibus 
contermina, Syene, et reliqua in Aegypto, tum in Arabia, et quibusdam infulis. . 
