-t 
PRAE FATIO 
habitas fecundum aetates, et fortunam, et tempora feite attemperati. 
In recenti orum contra operibus pier is que, etiamfi fubtili fint alioqui i?!ge¬ 
nio perfctla, lineae funt ferme aut timidius dubiae, aut ferocius ac licen¬ 
ter enormes . Exulat igitur a recenti pictura, fatuar ia, fcalptura, aut 
nobilißma illa fimplicitas, aut certe facilitas. Rettißme autem olim Gu- 
licimus P Inländer ad Vitruuium monuit, (Li.VI, cap.il) tolerandos potius , 
quam eximios piblores, illam quoque adeo felicem reßituendis artibus aeta¬ 
tem tuliffe : quocum pulcre pofiea, non obfeura de Raphaele Sanblio voce 
edita, popularis Philandri Puffinus confenßt. Verum iß a, vtut verijfima, 
mediocriter doliis perfuaderi poterunt nunquam . Qiiodfi vtcunque affe- 
quuntur recentiores raram illam fecundum veteres corporis humani fymme- 
triam: pulcritudinem tamen et maieflatem vultuum, ac flatus corporum , 
vix vnus atque alter Jenßt atque imitatus efl. In vultibus plerumque 
quaedam acerbitas, et triftitia, et rufiicitas inefl. Si qfje Iliones animi 
in illis apparent, enormiter et vitra modum torqueri videas. Mores au¬ 
tem, quos tamen in turba eorum, qui nobifeum ver fantur, cotidie ex facili 
agno/,cimus, vt incognitos quoque homines, probos, improbos; veraces, 
infidos; iracundos, mites; per vultus indicia iudicemus : mores illos, at¬ 
que animi char allerem in vultu confpiciendum , vix vllus vnquam huius et 
fiiperiorum fac culorum piblor , fculptor, caelator, quemadmodum faceret, 
vidit. Antiquos id nullo negotio praeftitije, non tam Plinio tefti, quam 
artium ipfarum operibus credimus. Nam de Arijlide Thebano tradit ille, 
(Li.XXXV, cap. io. med) primum omnium animum pinxifie eum, fenfus que 
omnes expreffiffe, quos vocarent Graeci rfiyj. Verum cos ipfos cum cu¬ 
ra dijlinguit a perturbationibus, quos nos affeblus vocamus. Ad hunc 
modum adfecuti funt illi, vt Hercules e vultu atque e corpore appareret 
magnanimus, fortis, ingeniofus, regno quouis dignus ; fed idem tamen 
iracundus et bibax : Bacchus mollis, formofus, regia dignitate; fed ta¬ 
men folutus atque ebrius: Mercurius hilaris atque iuueniliter ridibundus; 
fed tamen afiutus : Mars pulcher atque honefius, et loue patre dignus; 
fed tamen infanus: et quae alia funt ad eum modum. Talia vti agnofeas, 
ni fi te cogant monumentis artifices antiqui, mirum cfi: contra, fi recen¬ 
ti orum aliquis haec eadem effecerit iri opere fuo, mirum efl magis. Ne¬ 
que non in illis deprehendes flatus corporum veros: verum decorem, et 
aptum ad pulcritudinem modum, in gefiu atque in habitu: veras aetatum, 
temporis , fortunae notas. Haec tamen adhuc omnia perfpici vix pofiimt, 
ni fi ab his, qui oculis vtuntur eruditis : reliquis ferme obfcura funt, et 
. incre- 
