PRAEFATIO 
nuißma adamantis , aut quae earum funt teneriores , Smyridis lapidis. 
Iam fieri non patefio praefertim fi quis oculos vitris armare , vt in re 
pania, velit, vt opus ne appareat , cultellis velut et celtibus fcalptum, quod fit 
fcalptum: atque e diuerfo harenis tritum , quod fit tritum. Illud opus per¬ 
petuos fere atque in longum diredos ab fcalpeUo fulcos habet, # maiorem ab 
initio opificii laeuitatem: find , eiusmodi. Poliunt quidem interdum 
nofiri homines, quae afperiora intrinerant: fed haec indufiria obtundit operis 
lineamenta certißma, et demit illam facilitatem, quae probam commendare 
manum poterat. Qua in re tamen peruidenda rurfus oculis opus efi eruditis. 
Illam operis diuerfitatem vti aliquo tefiimonio firmemus, audiamus primo 
Plinium. Is de adamantis genere durißmo , (Libro XXXVII, cap. 4) cum 
feliciter rumpere, inquit, contigit, in tam paruas frangitur crullas, vt cerni 
vixpoffint. Expetuntur a fcalptoribus, ferro que includuntur, nullam non 
duritiam ex facili cauantes. Crufias dicit, tan quam quae cultellorum lami¬ 
nas imitarentur; et cerni eas vix pojfe, propter tenuitatem vitream in aciem 
definentem: non propter ceteram breuitatem, pollinis enim modo diminutae 
partes ferro includi non poterant, neque fcalpturam dici, fed trituram , tale 
oportebat opus. Expeti autem crufias, non adamanta folidum intellegit : 
quia feliciter #/£ rumpi: quod dicere non poterat, fi inutiliter rumperetur, 
id efi, fi crufiae confradi lapidis hunc vfum non haberent. Idem alio loco 
(Eod. libro, cap. 13) de gemmis , Aliae ferro, inquit , fcalpi non poliunt, aliae 
non nili retufo, verum omnes adamante. Rurfus ait fcalpi eas, //07/ /?/•- 
/£/7, et cum ferro adamanta componit , 7/07/ ot? h arenis , aut cum cote , quod 
fane fecifiet potius, fi harenae modo adamas apud veteres adhibitus ei opificio 
fu fiet. Quod autem diximus, gemmas hodie non fcalpi, fed atteri, id fe¬ 
cundum ea dittum efi, quae nos non incuriofi talium vfu et conuerfatione cum 
artificibus potuimus deprehendere. Nam non obfcura cum diligentia in fpem 
hone fiam educati , litteris quidem ea que omni, quae ingenuos addecet, dodrina 
feduhy dein quoque eis artibus, quae magnam cum reliquis humanitatis lit¬ 
teris cognationem habent, et perperam hodie a multis negleguntur, imbuti 
fumus: non vt aliquid magnopere probandum vllo earum in opificio eßcereinus, 
quibus a fiudiis nos facile maiores reuocarent curae: fed ne plane rudes 
atque ignari graphices , et penicilli, et radii, et caeli, et torni verbi caufia 
tradandi, operum que ex eo inelegantes fpedatores, viueremus. Itaque non 
infrequenter qjfedimus probis pingendi, fingendi, caelandi, atque atterendarum 
quoque gemmarum artificibus, manum interdum admouimus, operis caifias 
quaefiuimus. Per ifium quantulumcunque vfum , atteri hodie vitra et 
gern - 
