PRAEFAT 10 
gemmas i vidi: incidi et fcalpi adamante in mucronem faßigiato , non au- 
dini. Non dißmulo tamen, fpettauije me proauorum noftrorum aetatis 
in gemmis ßne dubio manus , quarum opus non attritum, fid fere fcalptum, 
qualia funt antiqua, appareret. Verum ifta opido rara funt. Neque 
dißmulo , m' legiffe quaedam ad eam dubitationem amouendam idonea apud 
Ge. Agricolam quoque. Is enim in opere de Natura foßlium , qua par¬ 
te de Gemmis difplltat, (L. VI, pag. 274, med. fec. Edit. Froben. Bafil. 1558) 
Admodum durae, inquit , et fcalpturis difficiles cauantur adamantis mu¬ 
crone, aut acuto aliquo eius fragmento in ferrum inclufo. Atque ali¬ 
quanto poß : (eodem libro, pag. 281) Scalptores gemmarum rupti adaman¬ 
tis fragmenta in ferrum includunt, eis que duriffimam quanque gemmam 
perfacile cauant. Et rurfus poß illa de Oflracia , (pag. 291, extrema) 
Eius fragmentis, inquit, quidam noftris etiam temporibus alias gemmas 
fcalpunt. Obferuandum eß tamen , primum locum eo trahi poffie, vt de 
terebrandis tantum gemmis valeat , vbi /cimus illum circumagendi turbinis 
feritor em multa efficere , quorum non magnus ßt vjus in reliqua fcalptura: 
fecundum locum e Plinio fere, vt alia in his libris multa, petitum videri : 
in tertio fortaffis fcalpendi vocabulum non proprio accipi fenfu. Nihila 
minus valde adiuuant fententiam noftram ea, quae Agricola, adeo doctus, adeo 
peritus rerum talium vir, olim tradidit fuper gemmis excauandis. 
Super eß, vt de materia, atque de lapillorum natura, quaedam in eam rem 
vtilia moneamus. Paruas atque emendatas gemmas veteres plerumque 
amabant: noßri homines pretio fere ducuntur, ac maiores plerumque, 
fed minus emendatas, minus que puras, operi deligunt fuo. Parcebant 
veteres adamanti eius ordinis ac loci, cui conuenijfet, cedere duriori. 
Parcebant Opalo , et fere Smaragdo quoque etiam. Quanquam hoc de 
Smaragdo non ßt perpetuum. Rarißma eorum funt opera in Sapphiro: 
rara in carbunculis lucidioribus : rarißma in chryfolitho: rara in Cry- 
ßallo : rara in Iafpidevaria aut aerizufa. Quorum generum in aliis contumacia 
naturae aduerfus fcalpturam, in aliis quod ceram tenent \ in aliis quae¬ 
dam fortaßs ignobilitas, in cauja fuit . Frequentia deinde veterum opera 
in Onychibus diuerfae naturae : frequentia in Praßis : non rara in Ia- 
fpide vnius coloris viridi, rubra , fuliia: non rara in Achatis, et in 
Cyaneo, fed deterioris fere faeculi: neque infrequentia , quantum gem¬ 
mae per mißt raritas, in Sardonyche : frequentißma nationum et fae cu¬ 
lor um omnium, in Sardis. Noßri hommes libenter atterunt cryftallum , 
et Achatae diuerfa genera; verum ea fere auftoritate dubia aut notha. 
(E) Cana- 
