TWEE INSCRIPTIEN UIT HET RIJK VAN MENANG KARBAU 
(SUMATRA). 
Uit Raffles Life and Memoirs (1) is het bestaan van Hindu oudheden te Pagër-Ruyong, 
de hoofdplaats van het oude rijk van Mënangkarbau, en van drie inschriften (in Kawi-karak- 
ters) te Suruasa, eene plaats niet zeer verwijderd van de eerste, bekend. Ook Salomon Muller 
spreekt daarvan en over inscriptien te Pagër-Ruyong en heeft afteekeningen gegeven in de 
Bijdragen tot de Taal- Land- en Volkenkunde van Nederlandsch Indië uitgegeven door het 
Koninkl. Instituut voor Taal- Land- en Volkenkunde, deel IV, aflev. I en II. Plaat IX is 
de groote inscriptie van Pagër-Ruyong, die wij hier achter zullen verklaren. PI. X geeft 
eene andere inscriptie van Pagër-Ruyong , deze is door den mededeeler op het hoofd geplaatst; 
wie haar dus ontcijferen wil, moet de plaat omdraaijen. Plaat XI is eene inscriptie van Suruaso 
(of Suruassa). Deze kopijen geven ons de zekerheid, dat alle tot nog toe van Sumatra bekende 
inscriptien in hetzelfde letterschrift vervat zijn; zij zijn echter op eene wijze gekopieerd, 
voornamelijk de groote van Pagër-Ruyong (in 21 regels), dat het moeijelijk zou zijn, daarin 
ook maar een enkelen volzin uittemaken (2). 
Mij zijn door den heer E. Netscher vroeger vier inscriptien van Pagër-Ruyong mede¬ 
gedeeld, waarbij de bovenbedoelde groote, gekopieerd door den Resident (destijds As. Re¬ 
sident. E. H. J. Netscher. Deze zijn zeker met veel vlijt en ijver vervaardigd, maar ook 
zij laten nog geene bevredigende lezing toe; zij hebben echter op verscheidene plaatsen mijne 
lezingen verzekerd, en zouden waarschijnlijk voldoende geweest zijn, als men den steen te 
voren geheel gezuiverd had. In vele gevallen, geven zij kennelijk juistere vormen van ka¬ 
rakters , dan de kopij van den heer von Eckstaedt , die daartegen door regelmatigheid en 
goede teekening uitmunt. Bij de aanwezigheid van Z. E. den Gouverneur Generaal Duij- 
xxiaer van Twist op Sumatra is het eindelijk gelukt goede kopijen van de twee grootste in¬ 
scriptien van Sumatra te erlangen. Zij zijn geteekend door den heer Yitzïhum von Eckstaedt, 
op wensch en met ondersteuning van den Kolonel Waleson, en aan die twee heeren hebben 
wij onzen bijzonderen dank te brengen voor de voortreffelijke uitvoering dezer moeijelijke taak. 
Deze kopijen hebben ons thans in staat gesteld deze belangrijke monumenten van een’ 
ver van ons afliggenden tijd wederom te doen spreken. De eene van deze twee inscriptien 
is de meermalen genoemde van Pagër-Ruyong; de andere, naar het schijnt vroeger geheel 
onbekend, is van Batu Beragong, eene plaats 10 palen van Pagër-Ruyong gelegen, over 
welke wij in onze aanteekeningen nader zullen spreken. 
(1) Edit. in- 4°. p. 358 —361. (te Suruaso twee inschriften; te Simawang een; vgl. p. 365). Een fac¬ 
simile van eene der inscriptien van Suruaso werd aan Dr. Horsfield gezonden. Het is mij niet be¬ 
kend geworden, of men getracht heeft die inscriptien te ontcijferen. Het schijnt niet. Zij zijn 
niet in de Kawi-taal, zoo als Raffles opgeeft, maar in Sanscrit vervat, Zie nader hierover in de 
aanmerkingen achter de verklaring der twee inscriptien. 
(2) Voor de localiteit en de stupide traditie zie den tekst van den heer Salomon Muller p. 114-—122. 
