C OMMENT AEIÜS, 
r’ 
03 
Degeen, die deze inscriptie doet vervaardigen, is de jonge Eadja, die, zoo als de inhoud 
aanduidt, waarschijnlijk ook mederegent was, en in den naam des vorsten verordeningen 
bekend maakte. 
De verheerlijking van den vorst wordt in Indische inscriptien ook altijd aan het begin gevon¬ 
den , en wel in verzen (versus laudatorii); hier hebben wij in het laatste gedeelte van reg. 3 
een’ halven Cloka; den rest kan ik niet op eenige versmaat terugbrengen. 
De eerste 4 of 5 lettergrepen zijn op den steen uitgewischt. Ik zou willen suppleren 
svasti, een gewoon begin van Buddhistische inschriften, en pdtu,, hij zal, hij moge beschermen-, 
want in het overige van dezen volzin vindt zich geen verbum finitum. Pdtu is zeer gebrui¬ 
kelijk, de accusatieve prabhum en abhyadhikdmyam eischen een verbum transitivum en ein¬ 
delijk is Svayamhhü (Adibuddha?) wel niet anders dan als beschermer van den vorst genoemd. 
Tegen svasti zou pleiten, dat dit woord aan het einde van dit gedeelte van het inschrift 
wederkeert; maar zulke herhalingen zijn opzettelijk en komen dikwijls voor; men vindt die 
ook hier beneden in reg. 19: sthulam astu — sthülam. 
Met een verbum transitivum schijnt ddityadharmac (Qriya), een nominatief, strijdig 
te zijn, en ook mama kritvd, daar hij voor mij (gemaaid heeft; maar prabhum en adhikdmyam 
zijn zeer duidelijk, het teeken des nominatiefs in Adityctdharmag is zeker veroorzaakt door 
het zamentreffen met eene volgende c, die den schrijver te onregte bewoog, de voorafgaande 
anusvara ook in q te veranderen; eindelijk zou men zelfs in de bovenste Q de letter u wenschen 
te herkennen, die hier geheel op hare plaats zou zijn (vgl. pantja reg. 5; pandjara 
reg. 7; en pantja in de vorige inscriptie reg. 1). De andere woorden in dezen volzin, die 
ook in den accusatief geplaatst moesten zijn, hebben geen casusteeken bewaard (het is of 
uitgewischt of in het geheel niet geschreven geweest). Kritvd, dat een grooter bezwaar 
tegen onze verklaring zou opleveren, is inderdaad geschreven kritvam, als of het een accu¬ 
satief konde zijn; wij gelooven dus met de aanneming van een verbum transitivum in het uit- 
gewischte begin der inscriptie te kunnen volstaan. Aan reconstructie door een metrum is 
niet te denken; ten minste niet tot het woord adhikdmyam. 
Sa Svayambhüh, deze Svayamhhü; sa is te vergelijken met het Kavi-Javaansche sang, 
dat ik reeds vroeger uit sa verklaard heb; het is die, die bekende. Svayamhhü is volgens 
Wilson zoowel Brahma als ook een Djina (^ Buddha); in Nepal echter bepaaldelijk Adibuddha ; 
kunnen de halve zonen van den negerenden vorst of van de regerende vorstin den troon erven, als 
er geene andere erfgenamen zijn, of als de voorhandene de goedkeuring van het volk niet weg 
dragen. Dat de halve zoon van eene voi’stin, die zelve geenen zoon had, de regering verkreeg, hoe¬ 
wel de vader van eene geheel andere familie was, daarvan is mij een voorbeeld voorgekomen. In 
zulke gevallen verzekeren de vorsten zich voor hunnen dood van de stemmen van het volk, door de 
oudsten te vergaderen”. Zoover de heer von Dewall. Op Sumatra is thans het erfregt bepaaldelijk 
"zoo, dat niet de kinderen van een man, maar de kinderen der zusters erfgenamen zijn. Zie b. v. 
Salomon Muller, Bijdragen tot de kennis van Sumatra, pag. 132. Francis, Korte beschrijving van het 
Nederlandsch grondgebied ter Westkust. van Sumatra. Tdseh. voor Neêrl. Indië II. 1.110. Vgl. 
ibid. pag. 116. 117. 
