42 
COMMENTARIÜS. 
vité sainte), 5) Pradjna, verstand (Rém. 1'exquise connaissance), 6) U pdya , list, fijnheid 
(Rem. la subtilité.) 
Buddha zelf wordt shadabhidjna genoemd, reeds in den Amara-Kosha. Echter is het niet 
zeker of bij Buddha de boven, volgens den Foë Ivoue Ki, p. 71, opgegeven zes middelen des 
lieils, of de zes bovennatuurlijke eigenschappen bedoeld zijn, (vgl. Böhtling-Roth s. v. ab/iidjna) , 
die wij ook in Foë Kouë Ki, p. 130. opgenoemd vinden: 1) Het goddelijke oog, d. i. de be¬ 
kwaamheid, alle wezens, zoo levende als doode, góden, menschen, Asuras, hongerige dae- 
monen (Picatja), dieren en bewoners der hellen te zien ; de teekens van vreugde en pijn 
dezer wezens te zien en alle ligchamen van alle soorten, die zich in alle werelden bevin¬ 
den, zonder hinderpaal. 2) Het goddelijke oor: alles te hooren, vreugde en smart, die de 
6 klassen van wezens uiten, even als alle geluiden, die in de wereld zijn. 3) De kennis 
der gedachten van anderen, wederom van alle wezens. 4) De kennis van het bestaan, d. i. 
van het eigen bestaan sedert tien duizend generatien, en van hetgeen men in alle weder¬ 
geboorten gedaan heeft, en van het bestaan en de handelingen van alle wezens der 6 klas¬ 
sen. 5) Het ligchaam naar wil, d. i. dat men ligchamelijk over zeeën en bergen vliegen, 
in deze wereld en in eene andere wederom verschijnen, van groot klein en van klein groot 
worden kan, en eindelijk de gedaante veranderen kan naar wil. 6) Het einde van het af¬ 
druipen (stillationis finis). Dit afdruipen beteekent de dwalingen des gezigts en der gedach¬ 
ten in de drie werelden; de dwalingen des gezigts zijn verdeelingen en onderscheidingen, 
die wij geloven te maken en die niet bestaan. De dwalingen der gedachten zijn de ver¬ 
langen en begeerten, die ontstaan door de betrekking der vijf zinnen tot de voorwerpen der 
zinnen.—In onze plaats kunnen wij wel niet aan deze zes bovennatuurlijke krachten denken , 
die zich alleen bij Buddhistische heiligen vinden. De hier bedoelde koning kon echter 
zeer wel de zes wegen des heils kennen, waardoor hij reeds als Brahmatjari verschijnt (7i. 
Over de karakters in de drie woorden voorkomende , is slechts aantemerken , dat de d in shad ver¬ 
schilt van de gewone d in in advaya , ddity adharma enz. en duidelijk de cerebrale letter daarstelt, 
die wij als tweede d in het Javaansche alphabet hebben. Ik heb vroeger opgegeven dat dit laatste 
teeken (ook op Bali) én de d én de dJi daarstelt. Het eigenaardige teeken voor dh is in het nieuwer 
(7) In Foë Kouë Ki, p. 32, is nog eene andere optelling van bovennatuurlijke krachten. Deze zijn 
tien in getal; de wezenlijke beteekenis derzelve is die van de hier opgetelde zes, en ook van de acht 
siddhi's , volkomenheden (perfections) der Brahmanen; zie Lassen Anthologie p. 3. (Animan, Mahiman, 
A 
Laghiman, Gariman, Prapti, Prakamya , Icatva, Vardtva). Het getal vijf verschijnt nog bij de 
Buddhisten in de Skandhas, of attributen: Rupa, gedaante, Vedand , gevoelen, Sandjna, idee, 
Sansküra, begrippen, Vidjndna , kunde. Burnouf 1. 1. p. 541. Eindelijk kennen de Buddhisten 
vijf vruchten (der handelingen): 1) die des Crota apanna, 2) des Sakridagamï, 3) des Anagami, 4) 
des Arhan, 5) des Pratyeka Buddha. Foë Kouë Ki, p. 94, 95. Burnouf 1. 1. p. 290— 297. Deze 
namen hebben betrekking op de heiligheid der personen en de daarvan afhankelijke zielsverhuizing, 
of het ophouden derzelve. 
