46 
C OMMEN T AR IUS. 
anderen van hem onderscheiden persoon MalU-mctni-dharma , die ook eene bijzondere ver- 
eering moest genoten hebben, te veronderstellen, daarvoor pleit ten minst geen een on 3 
toegekomen narigt. Ook weten wij niet wat Malli beteekent; Wilson geeft nog op Ara¬ 
bische jasmin. Hoe wij nu ook over den naam Mallimanidharma denken, onze vorst wordt 
gezegd te zijn gelijk een zoon van dezen heiligen , die niet Buddha is. Over de letters is 
alleen optemerken, dat d/i gelijk dikwijls niet te onderscheiden is van v ; n heeft den 
juisten vorm; zie supürna , reg. 5. In stede van djeva moest volgens de euphonische wet¬ 
ten dja iva staan. 
A 
Maharddjadhirddjah sahala-sndta-djana-priyo. Met het tweede radja begint reg. 7. Aditija- 
dharma is dus met de voornaamste titels genoemd , niet alleen groote Jconing , maar ook opper- 
honing. Mdharudja wordt, volgens de munten, verklaard gelijk te staan met het Grieksche 
(ociiriXsjs, en is dus alleen staande geene groote onderscheiding ; maar de naam adhirudja , opper - 
honing , wordt alleen aan een zelfstandigen vorst met een groot gebied, en die door veroveringen 
en magt aanzienlijk is, toegekend. Hoe groot het gebied van onzen vorst was, zal wel vooreerst 
nog onzeker blijven; echter de eerbied, dien alle Maleijers tot in den nieuwsten tijd aan de 
familie van Mënangkarbau toedroegen, maakt het niet onwaarschijnlijk, dat hij door alle 
Maleisch sprekende stammen in (en buiten?) Sumatra als opperheer herkend was. Het zou¬ 
de bij onze geringe bekendheid met de vroegere geschiedenis der Maleijers gewaagd zijn, 
over hunne verspreiding in het begin van de 7de eeuw eenige vermoedens te opperen. Ze¬ 
ker waren zij altijd het meest beschaafde volk van Sumatra; of zij zelven echter niet hunne 
beschaving aan de Javanen te danken hadden, is eene andere onbesliste vraag. Uit de taal 
der inscriptien laat zich niets opmaken; het Maleisch zoowel als het Javaansch vertoonen 
den grooten invloed van het Sanskrit op hunne vorming. De invloed nu der Javanen in 
Palembang is genoeg bekend, maar ook daar blijven wij nog in het onzekere , wanneer die 
invloed begonnen is. Sommige van mijne conjecturen, geuit in het stukje Over het schrift 
der Maleijers, Tijdscli. voor T. L. Y. D. II. p. 471— 79, zijn door deze inscriptien nog niet 
wederlegd. Het gebrek of het geringe getal en de onbeduidendheid der overblijfselen uit 
den Hindutijd in het binnenland van Sumatra (met uitzondering van Palembang) is een 
sterk blijk, dat de Maleijers niet uit zichzelven tot een 1 hoogen trap van beschaving wisten 
te komen, of liever dat de Hindus zich maar in kleinere getallen of niet op den duur in 
het grootste gedeelte van Sumatra gevestigd hebben. Maar als de Sumatraanscke beschaving 
van Java kwam, hetgeen ik tot nu toe geloof, was dit vijf of zes eeuwen vroeger, dan 
ik in genoemd stuk genegen was aantenemen. 
Sakala-snata-djana-prvjo De woorden sahala, djana en priija staan vast, hoewel bij priya het 
teeken der i (ulu) ontbreekt; pruya, menigte, overvloed, is echter zeker veel minder 
gepast dan priya, ook hebben wij geene streep, die de d aanduiden zou. Alleen 
het woord snata is aangaande de eerste lettergreep onzeker; ik wil hier graag eenige 
andere verklaring aannemen. Om het eerst over de beteekenis van sndta te spreken, 
dan is die hier zeer gepast. Snata is een huishouder , iemand die een eigene haardstede 
bezit. De stand der huishouders is een geëerde , door de wet gebodene: wie nog geen 
