COMMENTAPJUS. 
eigen 1 haard bezit, is ook geen lid van de gemeente; de aanbeveling, om een eigen haard 
te stichten is gegrond op de overoude wet, dat ieder man een’ zoon moet achterlaten, om 
den cultus der familie waartenemen, om de Pitaras door offeranden genegen te maken , en 
volgens het oorspronkelijkste, ruwste denkbeeld, om hen te voeden. Als wij dus siicita mo- 
A 
gen lezen , dan is de zin volkmaakt: Adityadharma was bemind door de geheele klasse der 
huishouders, dus door de burgers (of wij kasten in dien tijd te zoeken hebben, is niet ze¬ 
ker, zelfs niet waarschijnlijk, hoewel Brahmanen genoemd worden); waren er kasten, dan 
zijn voornamelijk de vlijtige Vaigyas te verstaan, die den grondslag der bevolking in den 
ouden Hindustaat vormden; de Oud ras waren slaven of onderworpen volkeren van andere 
afkomst en op een lagen trap van civilisatie staande. Dat deze klasse, de Vaigyas , altijd en overal 
een geregten vorst vereerd heeft, behoeft niet verder aangetoond te worden. Djana, menschen, 
vertaal ik door klasse: de huishouder-menschen zijn de klasse, de stand der gezetene bur¬ 
gers. Aangaande nu den vorm der lettergreep die ik snd lezen wilde, en die onze verklaring 
nog onzeker maakt, is de s niet moeijelijk te reconstrueren, de bovenste uitbuiging is niet 
voorhanden, dit vinden wij ook in sa Soayambhü reg. 1. In stede daarvan is eene inbuiging; 
ook die vinden wij in dezen regel in santjetd ; in plaats van den gewonen vorm beneden 
hebben wij hier een circeltje, zoo als wij bij de t gevonden hebben, en dat voor de n ka¬ 
rakteristiek is; er blijft dus nog de keuze tusschen s en n ; de tweede aangevoegde letter is 
naauwelijks anders dan n (cerebraal) te lezen, vgl. svalarna , reg. 4, mctni , reg. 6, brdm- 
hana reg. 11; soms vinden wij nog een ophaal meer, zie supurna r. 5, uddharana, reg. 8; 
echter is deze overbodig en dikwijls bijgevoegd, om het ligchaam der letter met het teelten 
der d te verbinden. Alleen kunnen wij deze aangevoegde letter nog vergelijken met 
de ya in tulyd, reg. 'ö. Nemen wij dan de eerste letter als n , de tweede als ya, 
dan is het woord nyata , dit is nu wel Polyneesch, en beteekent in het Maleisch en Sun- 
daasch, duidelijk, klaarblijkelijk, in het Javaansch werkelijk, wezenlijk. Dat het woord 
oorspronkelijk nyata a^asn, niet, zoo als thans de Javanen en Maleijers schrijven, nyata, w i•• <1. 
is, blijkt uit het Kavi. De verwisseling van ny en ny, wp en «m is in beide talen alge¬ 
meen; vgl. het aangevoegde pronomen nia of nya , zijn, Kavi, met, Maleisch nya, (071N (Jav. 
r/iKis né; waar alleen contractie, niet echter eene andere letter verschijnt). Gericke geeft als 
Kavi niyata, waaruit men ziet, dat in het latere Javaansche Kavi, de oorspronkelijke vorm 
door invoeging van een’ klinker gered is. Hoewel wij nu het bestaan van Polyneesche 
woorden in deze inscr. niet a priori loochenen willen—(er vinden zich inderdaad drie Ma- 
leische woorden, waarover wij op hunne plaats zullen spreken)—geeft toch nyata djana, 
duidelijke of werkelijke menschen, wel maar een’ zeer gedwongen en weinig gepasten zin. 
Nog kon men willen lezen niyata, Skr., colnbitus, refraenatus, wat van bedwinging der 
zinnen, zelfkastijding gebruikt wordt; vooral in niyatendriya, met bedwongen zinnen en 
lusten. Niyatadjana, hoewel niyata alleen naauwelijks zoo gebruikt wordt, zou dus be- 
teekenen: menschen die zich aan zelfkastijding overgegeven hebben, boetelingen, en dit 
kon in den zamenhang gebragt worden: boetelingen echter bekreunen zich noch 
om de wereld noch om hare vorsten. Tegen deze verklaring strijdt nu ook geheel de 
