13 
INSCP.IPTIEN YAN MALANG.' 
beeldhouwwerken van Madjapahit blijkt; er was geene drijfveer meer, geen kamp tegen een’ 
magtigen en gevreesden mededinger. Eindelijk de laatste degradatie van godsdienst en kunst 
behoort in de laatste eeuw voor den Islam , die toen den weg gebaand vond, om eene ge¬ 
makkelijke overwinning te behalen. 
De Buddhisten op Java waren voor dien tijd kennelijk altijd werkzaam; de meer of min 
bedekte vijandschap, of de onzekere vriendschap der Civaïten hield hen wakker, en liet hen 
nooit in die overstoorbare rust vervallen, waarin men hen in de nog Buddhistische landen 
verzonken ziet. Dit is dan ook wel de aanleiding geweest tot het oprigten van die grootsche 
monumenten zoo wel van hunne godsdienst, als van die der Civaïten. Verdelgd zijn de 
Buddhisten op Java nooit, en zij hebben zich van daar ook naar Bali begeven, waar nog 
een klein getal der bevolking, (zelfs enkele menschen, die tusschen de geheel Qivaïtische 
bevolking eener desa wonen), aan die leer vasthoudt. 
Ik wil hiermede slechts aanduiden, wat later en met meer materieel meer bepaald te 
staven zal zijn, en ga nu over tot de verklaring der Inscriptien. 
Op onze plaat hebben wij de namen van: 
Ia. Bharala Amitabha, Ib. Bharali Pandurawasini, Ila. Bharala Akshobh ya, Ilb. Bha- 
A 
rali Lotjana, III. Bharala Ratnasambhava, IV. Bharala Aryamoghapaga Loke§(v)ara V. 
Bharala Hayagriva, VI. Bharala Sudhana-Kuma(ra), VII. Bharali Dhu(r)djdjati. 
Al deze personen zijn genoemd Bhardla of B har AU (feminin van Bharala). Het woord 
Bharala is niet in Wilson, waarschijnlijk ook in geen der bekende woordenboeken. Op 
mijne navraag deswege in Europa heb ik nog geen bevredigend antwoord verkregen: het 
woord is onbekend. Daar nu geene fout in de lezing mogelijk is—want wij hebben het hier 
negen keeren, en buitendien in eene inscriptie op een beeld bij Raffles (plaat 66)—moeten 
wij het tot een bekend woord trachten terug te brengen. Bhatdra is door mij in de Oesa- 
na Bali (Tijdsch. voor Ned. Indië Jaarg. 9 D. 3. p. 257) als een afgeleide vorm van het 
Scr. bhatta verklaard, waartoe ook nog bhattdrikd komt (de eenige woorden, die ik toen 
in Lassen’s Glossarium opsporen kon , daar ik Wilson nog niet had). Bhattdra vindt zich 
ook in Wilson, en beteekent eerwaardig , tot voorwerp van eerbied en achting strekkend. 
Het is nu op Java een titel der góden, maar ook wel der vorsten; over het algemeen heeft 
het nagenoeg de beteekenis van god. —Een woord van dien aard moeten wij ook hier ver¬ 
wachten , daar al de hier genoemde personen tot het Buddhistische Pantheon behooren, hoe¬ 
wel zij niet allen gelijken rang bezitten. In kort, ik verklaar bharala als hetzelfde woord 
als bhattdra. (11). 
(11) De dubbelde t in bhattara, terwijl wij op Java maar eene t hebben, heeft bij Prof. Lassen 
en A. Weber, die mijne verklaring van bhatdra , instede van die van W. von Humboldt uit avatara-, 
goedkeuren (Lassen Ind. Alt. II 1050. A. Weber Ind. Studiën II126.) geenen twijfel doen ontstaan. 
