10 
IN SCRIP TIEN VAN MALANG. 
buddhd te weinig narigten (7). Tegenwoordig staan in Nepal voornamelijk de Svabhavika’s; 
de materialisten, en de Aigvarikas, die aan Igvara, een opperwezen, geloven, tegenover el¬ 
kander. 
In deze tweede periode verschijnen de Dhydni-Buddha's nog niet, en wij kunnen daarom 
wel aannemen dat zij tot het midden der vierde eeuw nog niet bekend w T aren (8). Wij 
hebben ze dus tusschen de 5de en 12de eeuw te plaatsen. Mijn vermoeden is, dat zij een’ 
geruimen tijd voor de 12de bestonden. Eerstelijk is het uiterst onwaarschijnlijk, dat de 
Dhyani-Buddhas op gelijken tijd met hunne Qakti’s (of vrouwen) en zelfs met een groot ge¬ 
volg van gedrogten uit het verbasterde Qivaïsme door de Buddhisten opgenomen zijn. Dit 
laatste heeft echter zeker voor de 12de-eeuw plaats gegrepen, daar deze heterogene massa 
van Buddhistisch-Civaïtische voorwerpen van vereering, in de 13de eeuw reeds in Nepal in¬ 
gevoerd werd; volgens Wilson Asiat. Besearches Vol. NYI. 472. Wilson geeft dan ook op, 
dat de Tantrika-vorm van godsdienst (waarin de Qakti’s en haar gevolg vereerd worden), 
waarschijnlijk van Kamarupa (lager Assam) afkomstig, om dien tijd verspreid was over Ben¬ 
galen, Kungpur, (Eanggapura), Ivatch-Behar (Katjtj’ha Vihara) en Assam. 1. 1. p. 470. 
De Dhydni Duddha's nu vormen eene derde periode in de ontwikkeling van het Buddhis- 
me. Zij zijn alleen door de theïstische school in verbinding gebragt met Adibuddha; zij wor¬ 
den erkend door de materialisten (Svabhavika's) en zijn ook in de mongolische boeken zon¬ 
der zamenhang met Adibuddha, dien de Mongolen niet kennen. Zie Burnouf 116,117, en 
Schmidt aangehaald in aanm. 2. tot p. 117. De Dhyani-Buddhas zijn even weinig als Adi¬ 
buddha bij die Buddhistische volkeren bekend, wier heilige boeken in het Pali geschreven 
zijn (Ceylon, Barma, Siam, Kambodja enz.), gewoonlijk de zuidelijke Buddhisten genoemd, 
tegen welke opvatting echter onze Javaansche Buddhisten moeten protesteren, daar zij ook 
zuidelijk, en wel van alle Buddhisten het zuidelijkst woonden, echter nooit Pali gekend heb¬ 
ben en toch de Dhyani-Buddhas vereerden. 
J. J. Schmidt geeft op (bij Burnouf 1.1. 11S. Aanm. 3.), dat de Buddha’s drie naturen 
bezitten, die naar de drie verschillende werelden verscheiden zijn : 1 ) Budd/ia in Nirwdna (d.i. 
in het niet; of zoo als daar gezegd wordt, in den absoluten staat, als wezen in zich; hij 
woont in de ledige ruim günyatd)', 2) Buddha in mdgt en heiligheid in de tweede wereld 
(welke?) , als Dhydni Buddha; 3) Buddha in zijne openbaring als mensch. Van deze leer be¬ 
twijfelt Burnouf de algemeenheid bij de Buddhisten, hij heeft daarin ook gelijk, maar bui¬ 
ten Nepal heeft zij toch ook op Java bestaan (hiervoor pleiten ook de Bandongsche Kawi- 
Manuscripten, waaruit ik, om hier niet van mijn onderwerp te ver afgeleid te worden, in 
een ander stuk mededeelingen zal geven.) 
Het leidt geen twijfel, dat de Dhyani Buddhas noch uit Nepal noch uit de Mongolië (!) naar 
(7) Over de oudste sekten, die ten tijde van de vierde synode, onder Kanishka in Ivashmir, 
reeds bestonden, zie Lassen II. 456—460. 
(8) Lassen II 1069—1084, waar in de periode van 56 v. Chr.—319 (ofc. 400.) na Chr. nog niets 
van de Dhyani-Buddha’s gezegd is. 
