INSCRIPTIEN VAN MALANG. 
9 
Is dan ook wel natuurlijk, dat zij geheel overbodig waren, zoolang men een meer of min¬ 
der duidelijk denkbeeld had van een opperwezen (dat ook in de Brahmanische godsdienst 
sedert de vorming der philosophische scholen op den voorgrond treedt, en in de Purana’s 
onder verschillende namen voorkomt; de godheid waaraan iedere Purana gewijd is, is het 
opperwezen), en van een ter aarde afgevaardigd, door zijne deugden en verdiensten de men- 
schen van onwetendheid en hare gevolgen bevrijdend uitverkoren mensch, die naderhand 
4 
eene bijna goddelijke eer genoot. Daar de tijd waarin wij Adibuddha reeds vinden, het chris¬ 
tendom voorafgaat, zou men welligt eer genegen zijn, om een Buddhistischen invloed op 
het christendom, dan omgekeerd een invloed van het christendom op het Buddhisme aan- 
tenemen (5), want dat zij in verbinding met elkander staan, is uit zoo vele sporen duide¬ 
lijk, dat het den meest bevooroordeelden mensch in het oog moet vallen; echter kan ik 
over deze kwestie niet beslissen: de oog en op de zuil van Sdntji kunnen er later bij- 
gevoegd zijn, de munten echter uit de eerste eeuw na Christus kunnen wel moeijelijkreeds 
door ehristelijken invloed ontstaan zijn. 
Ik heb nog niet daarop opmerkzaam gemaakt, dat Adibuddha in het oorspronkelijk Buddhis¬ 
me niet verschijnt. Het oorspronkelijke Buddhisme is en blijft atheïstisch, en ook in la- 
teren tijd is de Adibuddha eigenlijk slechts nog in Nepal vereerd of bekend, terwijl de 
Ceylonezen, Barmanen, Siamezen, Chinezen (?) niets daarvaan weten (6). 
Wij trachten hier eenige punten voor het oog te brengen, die, op de innerlijke ontwikke¬ 
ling dier 2400 jaren oude godsdienst heenwijzen. Wij hebben reeds aangeduid, dat eene 
A 
zeer merkbare verandering heeft plaats gehad door Adibuddha als een hoogst opperwezen 
te erkennen, en wij meenen, dat dit denkbeeld aan de philosophische scholen der Brahma¬ 
nen ontleend is (niet echter uit de Sankhya-philosophie, waarmede het oorspronkelijke Bud¬ 
dhisme ten naauwste verbonden is). Hierbij is aantemerken, dat het geenszins vaststaat, 
A 
of ooit Adibuddha door alle sekten der Buddhisten, of, voor het bestaan van sekten, door 
& 
alle volgelingen der leer van Buddha erkend is. Over het algemeen hebben wij over Adi- 
(5) Later hebben zeker beide bet een aan bet andere medegedeeld; de gemeenschap door Perzio 
was vóór den tijd van den Islam weinig belemmerd; de Sasaniden hadden invloed (ook wel bezit) 
in Indische landen; bun rijk was vol Christenen; en eveneens hadden de Buddhistische missionaren 
vrije speelruimte in het Westen, waarvan wij de zekere sporen ten minste tot Bamyan volgen kun¬ 
nen. Alleen de afgodendienst en Grieksche denkbeelden waren in Perzie gebaat. Zie Weber Aka- 
dem. Vorlesungen über Indische Literaturgesehichte. Berlin. 1852. pag. 267. en Weber Indische 
Studiën. II. p. 166—69. 
(6) Zie over den oorspronkelijke!! vorm van het Buddhisme vooral Lassen Ind. Alterthumsk. II. 
65—90. Over den tijd van Buddhas leven ibid. 51—62. Men zal daar ook de geheele literatuur 
over het Buddhisme der eerste periode vinden, die het te lang zoude zijn, hier medetedeelen. 
Over de derde Buddhistische synode (die echter alleen aan de zuidelijke Buddhisten bekend is) 
zie Lassen p. 229—240. Over den invloed van het Buddhisme enz. ibid. ]^. 439—462. Pag. 448. 
geeft Prol. Lassen ook eene verdeeling van het Buddhisme in drie perioden, die echter meer de poli¬ 
tieke uiterlijke omstandigheden dier godsdienst betreft. Ygl. nog pag. 849—51, over het Buddhisme, 
zoo als dat op de munten der Iudoscytheu ( Kanerld a Kanishka) verschijnt. 
2 
