C O M M E N T A R IU S. 
51 
'üiogelijk de gewone kleine interpunctie daarstelt. In onze kopij schijnt die streep verbonden 
te zijn met de volgende letter, die daardoor onduidelijk wordt. In K. N. is geene verbin¬ 
ding en die streep gelijkt op de r in uddharclna. (Zie over die r ook het pas over santjetd 
gezegde). Eene andere, en waarschijnlijk betere verklaring zouden wij verkrijgen, als wij 
het kwestieuse teeken van interpunctie als r lezen, en het volgende woord pftlaka tot het 
compositum trekken. Wij hebben dan ranakrishtaparapulaJca , een beschermer door ivien de 
vijanden als het ware geploegd [vernield) zijn. Krishta heet niet alleen geploegd , maar me- 
taphorice overwonnen , zoo als de aarde door den ploeg. Para is vijand; palaka, bescher¬ 
mer, protector. Palaka als naam van een land is niet bekend, en Palüga te lezen is eene 
■gewaagde conjectuur. Zie het vervolg. 
Palaka-[Palaca?) sapt&ngga radja. Ik was eerst genegen Palaca in plaats van Palaka 
te lezen. Paluca is een naam van Magadha, het heilige land der Buddhisten. Wij heb¬ 
ben echter eerstelijk k duidelijk, maar de onderscheidende streep in het midden kon wel 
op den steen of in de kopij vertikaal geplaatst zijn in plaats van horizontaal; ten tweede 
zou de d, als wij Palaca lazen achter p overbodig zijn, achter l echter vereischt worden. 
Eindelijk volgt achter k (of c) een teeken, dat of lang « of de interpunctie daarstelt. Lang 
d op die plaats is geheel misplaatst, (eene interpunctie natuurlijk nog meer), als het woord 
met het volgende te verbinden is. Verbinden wij het echter met het voorafgaande, dan is 
de interpunctie op hare plaats, en zelfs d zoude men kunnen aanzien als plaatsvervanger 
van het teeken voor den nominatief (visarga). Ik zie dus van mijne vroegere lezing af 
en hecht mij aan de hiervoren gegevene. Wij houden dus alleen over saptdngga-ra- 
djd, de heer der zeven deelen', dit is dan ook beter, dan de heer der zeven deelen van 
Magadha. Want in hoe groot aanzien ook dit land bij alle Buddhisten staan moge (b. v. in 
Tibet, waarheen men zelfs Magadha getransloceerd heeft), het zal toch wel nergens zeven- 
deelig genoemd zijn, en daardoor gelijk staan met de geheele wereld, die volgens Brahma- 
nisch-Buddhistische denkbeelden, in zeven deelen, gewoonlijk dvipa's genoemd, verdeeld 
wordt. De titel heer der zeven deelen der wereld is eene buitensporigheid, die wij wel kunnen 
ontmoeten, hoewel meer gewoonlijk een magtige vorst heer der vier deelen — noordelijk, 
oostelijk, zuidelijk, westelijk, waarbij ook soms een middenrijk komt —van Djamhudvlpa ge¬ 
noemd wordt. Echter is het ook mogelijk, dat de uitdrukking de zeven deelen eene andere, 
minder hoovaardige beteekenis heeft. Zeker is ook hier wel niet aan de Anggds (plurale), 
het eigenlijke Bengalen benevens Bhagalpore, te denken, die wel nergens de zeven genoemd 
worden (14). Of deze zeven deelen eene verdeeling van Sumatra kunnen aanduiden, is mij 
niet duidelijk; dit zoude natuurlijk de eenvoudigste verklaring zijn, en dus de beste. Maar 
vinden er zich eenige sporen van eene diergelijke verdeeling? Bij den tegenwoor- 
(14) Vgl. pag. 36. De deelen van Bengalen, in ouden tijd, zijn Vangga , waarvan de tegenwoordige 
naam afgeleid is, en Anggds (volgens Wilson, bij Lassen Angga geschreven), of Tjampa. Dit laat¬ 
ste is eigenlijk de naam der hoofdstad. Vangga is het oostelijke Bengalen, Zie Lassen I, A. 1,143, N, 1. 
