COMMENTARIUS. 
63 
Sapupalca, dat in dezen regel drie keeren verschijnt, heeft altijd in de derde lettergreep (de 
pefiuUima , die in het Javaansch enz. den accent heeft) lange ü; ook heeft de h steeds de 
figuur der b , waarover wij s. v. punydkara gehandeld hebben. Gohatyd ; de koedooding ; de 
g heeft aan den eersten neêrhaal eene overbodige inbuiging naar binnen; in K. N. is de 
figuur t ; tijd heeft dubbeld t (dat voor y geoorloofd is), maar geene aanduiding der d. In 
stede van gohatyd zouden wij eer goghna, de koedooder, verwacht hebben wegens het vol¬ 
gende drohi; echter mag hier niets veranderd worden, daar hattya geheel duidelijk uitge¬ 
drukt is, ook in K. N.; sapupalca heeft hier het teeken van het femininum, en schijnt dus voor 
gohatyd te pleiten; echter vindt zich die d ook de volgende twee keeren, waar zij eens in 
o, eens in ah te veranderen is. 
Sapdpaïco mdta-pitaidrohi ; zondig (en den dood schuldig) is die moeder en vader verongelijkt. 
Over sapdpalca is reeds gesproken; pita heeft in stede van d alleen eenen ophaal achter de 
figuur der t ; pdpalca beduidt hetzelfde als pdpa , zonde. De lange i van drohi is niet verschillend 
van de korte i in pita ; dit geldt over het algemeen in onze inscr. De ongelijkheid van schrijfwijze bij 
dezelfde letter vertoont zich ook hier bij de t van mam , (die men met bh of g verwisselen kan) en 
pita. Drohd, is, volgens Wilson, mischief, malice, trespass, injury ; drohin, nominat. drohi: die 
deze eigenschappen bezit, of uitoefent, een boosdoener. Mdtd, moeder, is hier en in den vol¬ 
genden regel voor pita, vader, geplaatst; bewijst dit, dat de moeder meer geëerd was, en 
duidt het op de Sumatraansche huishouding, waarvan wij pag. 34, 35, noot 2, gespro¬ 
ken hebben? 
SapdpctJcah svdmi-droM guru-droM ; zondig (den dood verdienend) is, die den echtgenoot ver¬ 
ongelijkt of kwaad doet , die den guru kwaad doet. Over sapdpaka zie boven ; hier is de eerste p 
met de voorgaande s onjuist verbonden; de tweede p heeft eene inbuiging in de grondlijn, 
onjuistheden, die op rekening van den steenhouwer schijnen te komen, naardien ze zich 
in beide onze kopijen vinden. In stede van het laatste drohi heeft onze kopij djrohï , door 
invoeging eener kleine evenwijdige streep in het midden; K. N. onnaauwkeurig trein. Met 
svdmi begint reg. 14. De inlioud van het voorafgaande is duidelijk; de grootste schuld is 
de verongelijking van moeder, vader, echtgenoot en van den guru (den geestelijken lee- 
raar); deze laatste was dus ook bij de Buddhisten in even groot aanzien als bij de Brahmanen. 
Tulyata yasmdd (?)- anwmodana dharmena. De eerste twee woorden rusten op conjectuur, 
en de lezing bevredigt mij niet. K. N. verlaat ons hier; in die kopij zijn de woorden of 
lettergrepen nan sapunydbyayam düram mama, van het einde van dezen regel, ingevoegd 
na de eerste lettergreep van het bovenstaande, tu; daarop volgt dan lutyam madanu- (?) mo- 
dana dharme. In onze kopij schijnt duidelijk te staan tuluta ja mad-anumodana. Met de 
eerste 4 lettergrepen is niets te beginnen,- ook uit het Maleisch kunnen zij niet verklaard 
worden. Mad kan tot anuntodana getrokken worden, bijaldien wij hier den vorst als zelf¬ 
sprekend geïntroduceerd denken. Mijne conjectuur yasmdd rust op weinig grond, daar s 
en lange d ontbreken, en zelfs het relativum, vanwaar, minder gepast schijnt. Als wij mad, 
tot het volgende trekken, en y als misgeplaatst beschouwen, verkrijgen wij tulyato (waarbij 
noch de aangevoegde u bij l geëlimineerd en de o gesuppleerd moet worden) Tulyatas 
