C O M M E N T A R I ü S. 
69 
Djaé-a en alle volgende, geheel duidelijke woorden, pleiten voor deze verbetering. De lezing 
van alle overige woorden behoeft geene verklaring. Vridd/ia is geschreven vr'ula , even 
als wij suda hebben in stede van cudd/ta , reg. 4. Kiranah heeft tusschen ren n het teeken, 
dat wij in inscr. II, s. v. manggala , reg. 2, guner , reg. o en labm, reg. 1, hebben leeren 
kennen, en dat zoo veelvuldig in deze inscriptien in verschillende beteekenissen , of zon¬ 
der beteekenis verschijnt. In ons geval, evenals bij manggala , is het wel daardoor te ver¬ 
klaren, dat men reeds toen, zoo als tegenwoordig, manggala, Idrdna , in stede van mdng- 
gala, ldrana uitspraak, zie pag. 25. Ook K. N. heeft een teeken tusschen r en n; vol¬ 
gens gewoonte is dit echter tot twee cirkeltjes geworden, die in die kopij overal verschij¬ 
nen, ook als eerste gedeelte der m. Onze teékening laat moeijelijk toe m te lezen; vgl. 
onze figuur met mama , reg. 2. Ook zoude ik niet weten, hoe Iciramnna kon verklaard wor¬ 
den, vooral daar kri activum, niet deponens, is. Klryaniuna kon eer een zin hebben, echter 
geloof ik, dat de verklaring ldrana de eenvoudigste is. Aan het slotwoord is de visarga; 
dezelve ontbreekt bij vridd/a en nitya. Nitya/i is wel juister dan nxtyam . Bij sadd ontbreekt 
de aanduiding der d; ook hebben noch lolta, noch sagri eene aanduiding van den nomina¬ 
tief. ISfa sacri kleine interpunctie. 
4 
Adityadharmo nripah pratliama- Yava-bhüdevah• de vorst AdifyadJiarma is de godheid [de ho¬ 
ning) des eersten Yava. De eerste westersche schrijver die den naam Yava opgeeft, Ptole- 
maeus, spreekt duidelijk van Sumatra. blij zegt dat Jabadiu , het eiland der tarwe 
(eigenlijk der gerst) beteekent, en dat het rijk aan gouel is. Ons Yava beeft geene edele 
metallen, terwijl Sumatra er rijk aan is. Marco Polo spreekt van Giaoa minore , waaronder 
ook alleen Sumatra verstaan kan worden. Over de waarschijnlijke reden, waarom hij liet minore 
noemt, en over andere toepassingen van het woord Yava, zal ik in de aanmerkingen 
handelen. Uit deze inscriptie blijkt dan voor de eerste keer met zekerheid, dat Sumatra 
Yavablid (het land der gerst) door de inboorlingen genoemd was. Den naam Yavadvipa voor 
het tegenwoordige Yava heb ik in de inscr. bij liaffles, plaat 85, het eerst gevonden. Wij 
hebben dan hier weder een bewijs der geloofwaardigheid van den vermaarden Alexandrini- 
sehen geleerden en den grootsten Christelijken reiziger der middeleeuwen. Met tya van 
A 
AdityadliarmU begint reg. 19; daarvoor is onjuist nog geplaatst da, dat uit reg. 16 hier¬ 
heen verdwaald is. 
A 
De woorden AdityadZutrma en nripa zijn volkomen juist geschreven; bij beiden en ook 
bij deoa ontbreekt liet teeken van den nominatief; onder de tya van het eerste woord is een 
klein teeken, dat of liet begin is eener ondergeschreven letter (t , vgl. inscr. II reg. 3 en 5), 
of door de corruptie der naast boven en beneden staande regels onzer inscriptie te verklaren 
is: het kon zelfs de ü van sudjana reg. 18 zijn. Pratliama', wij hebben p/cÈama; de p is 
dunner van ligchaam, dan gewoonlijk, echter is in beide kopijen geene aanduiding, dat 
dit teeken met het voorafgaande of volgende te verbinden zij. Van ondergeschreven ra is 
hier even weinig als bij pradjd, reg. 8, eenige aanduiding. Men kan dus in de drie letter¬ 
grepen pa-ta-ma een ander woord wenschen te vinden. Ta schijnt zeker, van ba is zij on¬ 
derscheiden daardoor, dat de bovenste, verbindende streep geene inbuiging heeft. Wij 
