VOORGAANDE INSCRIPTIEN. 
77 
die op Yava (25) ketters (nustika of pdshanda') en Brahmanen vond, maar geene Buddhis- 
ten. Eerst kort voor of mogelijk zelfs in den tijd van Adityadharma vonden dus de Bud- 
dhisten ingang op Sumatra, of werd hunne godsdienst vermengd met de oudere Brühmani- 
sche. Voor Yava-Yava is onze inscriptie niet bewijzende. 
In den tijd van Adityadharma bestond de vereeniging van Buddhisme en Civaisme, die 
in den Archipel voorheerschend schijnt te zijn tot in de twaalfde of dertiende eeuw. (26). 
In inscr. III. nu verschijnt Adityadharma geheel als Buddhist. Ten minste doet die in¬ 
scriptie bijna uit niets blijken , dat hij nog de Brahmanisehe góden vereerde. Ter loops wordt 
de vereering der deva’s ( devabhakti ) aanbevolen; deze heeft ook altijd bij de Buddhisten 
bestaan, en beteekent bij hen niet veel meer, dan de vereering der genii bij de Romei¬ 
nen. Verder worden de Brahmanen te zamen met de Bhikshu’s door den vorst geeerd. 
Maar Kamaradja wordt in reg. 4 openlijk bespot. 
Wij moeten dus veronderstellen, dat de vorst in lateren leeftijd zijne gezindheid veran¬ 
derd had. Na begunstiging der oorspronkelijke Brahmanisehe godsdienst was hij overge¬ 
haald tot de leerstellingen van de later aangekomen Buddhistische priesters. Hierop had 
(25) Is zijn Ye-pho-ti, Yavadvipa, liet tegenwoordige Yava of Sumatra ? De naam PouJcia loung , 
Pekalongan , bij latere Chineesche schrijvers verschijnende, bewijst niets voor den tijd van Fa Hian. 
(26) Gedurende die zes eeuwen was echter het Buddhisme dikwijls voorheerschend en golden, 
zonder de andere godsdienst geheel te verdringen, hare grondstellingen boven die der andere godsdienst. 
Aan zijnen invloed is dan ook voornamelijk het ontstaan der Kavi-taal toeteschrijven, die, in de negende 
eeuw vooral, in inscriptien bijna bij uitsluiting verschijnt, terwijl het Sanskrit tot de heilige en 
geheime geschriften beperkt bleef. Het begin hiervan zien wij in onze inscriptien, waar zich reeds 
Polynesische woorden tusschen de nog bewaarde Sanskritsche bevinden. Over de wisselvalligheden der 
twee godsdiensten, die vooral van de genegenheid of den wederstand der magtige vorsten afhjng, 
moeten ons de inscriptien nadere opheldering geven. Het einde dezer oudere geschiedenis is in de 
13de (of 12de) eeuw te plaatsen, toen eene reactie, duidelijk door nieuwe aankomelingen uit 
Indie, plaats greep, die liet Buddhisme zeer in den achtergrond bragt. Ook uit die eeuwen hebben 
wij nog inscriptien in Skt., die op het Buddhisme betrekking hebben. Vgl. de inscriptie op een 
Buddha beeld, het Buddhistische geloofsbeleidenis Inhoudende, Verh. Bat. Genootschap. XXIII en 
de hiervoren verklaarde inscriptien van Malang. Beiden kunnen wel niet ouder dan 800, de laat- 
sten mogelijk maar 600 jaren oud zijn. 
Bij de gewoonlijk heerschende verdeeling van Yava (en Sumatra) tusschen vele kleine vorsten, 
was het zeer natuurlijk, dat in zekeren tijd op de eene plaats het Buddhisme, op de andere het 
Civaisme zegevierde: iets hetgeen reeds te verklaren is uit den naijver en de vijandschap, die 
natuurlijk tusschen verschillende vorsten bestonden. De vereeniging van Buddhisme en Qivaisme 
werd wel voornamelijk in staat gehouden door magtige vorsten, die in hun gebied beleiders van 
beide godsdiensten beheerschten, en wier staatkunde medebragt om zooveel mogelijk de botsingen 
tusschen de verschillende geloofsgenoten, en vooral tusschen hunne priesters te voorkomen. Zulk 
een vorst was Adityadharma. Ook A<joka handelde In dier voege, hoewel hij Buddhist geworden 
was. Nog niet genoeg vaste data bezittende, wil ik deze leidende denkbeelden hier maar opgeven, zonder 
in eenige bijzonderheden te treden. 
