VOORGAANDE IN SCRIPTIE N. 
81 
des mams, liaan , niet Djava, zoo als het thans uitgesproken wordt; eveneens Ye plw thi bij 
Fa llian. De vorm Djava, wordt, naar het schijnt, het eerst bij Arabieren gevonden; ik weet 
niet of Edrisi (1155 p. Chr.) de oudste schrijver is, die dien naam opgeeft; ik kan hier¬ 
voor maar de opgaven van Sal. Müller, Bijdragen tot de kennis van Sumatra p. 9 vlgg., 
vergelijken. Uit eene inscriptie van Yava blijkt het, dat de oorspronkelijke naam op het 
eiland zelf nog op het einde der dertiende eeuw (1216 na Qaka) in gebruik was. Het schijnt dus 
dat de verbastering tot Djava, door de Arabieren ontstaan, en wel het eerst op Sumatra 
toegepast is, waar zij ten minste 200 jaren vroeger, dan op Yava vasten voet hadden. Da 
eigenlijke Yavanen hebben denkelijk dien naam eerst sedert hunne conversie tot den Islam aan- 
gènomen. Het oude Yavaansche opschrift, waarvan Lassen , I. A. II. p. 1042 gewaagt en waarin 
het eiland Djava zoude genoemd zijn, schijnt mij zeer problematisch: als men inde achtste 
eeuw reeds Djava geschreven had, zoude het wonderbaar zijn, dat men de oorspronkelijke 
naam Yava in de dertiende eeuw wedervindt! Die inscriptie is ook nog niet bekend ge¬ 
maakt, en behoort wel tot de Raffles’sche collectie met verklaringen van den Sulthan van 
Sumënap. Omtrent de Chineesche en Japansche namen, b. v. Tjepho en Koua wa, durf ik niets te 
beslissen, daar het moeijelijk is vooral Koua tot een’ vorm te leiden, die met Ya of Dja 
eenige overeenstemming heeft (28). 
(28) Bij Ptolemaeus (VIL 2. § 28. ed. Nobbe) zijn onraiddellijk voor labadïu, hoewel op eene 
distantie van zes graden westelijk, opgenoemd de Sabadeibai nesoi , drie in getal en bewoond door 
menscheneters. De lezing Sabadibae insulae heeft men ook op Tabula XI. der Ptolemeesche kaarten, 
(uitgaaf van 1695, Trajecti ad Rhenum, apud Fr. Halmam, Franequerae, apud L. Strik). Welke 
andere lezingen de Mss. opleveren, kan ik niet nagaan. Prof. Lassen leest Saladibae. Zie I. A. III. 
p. 251, welke aflevering mij ter hand gekomen is, toen de eerste tien vellen van dezen arbeid reed 3 
gedrukt waren. Prof. Lassen plaatst deze drie eilanden in de straat Sunda en verstaat daarohder 
Panaitan of het Prinsen eiland, Pulo Rakata (Krakatau, Skr. Karkata, kreeft) en Kebishi. Ik zoude 
wenschen met Nobbe en de oude kaart Sabadeibai of Sabadibae te lezen. In geval deze lezing de 
juiste is, houd ik Sabadeibae voor hetzelfde woord als Iabadiu.- Diu, diva, diba zijn allen gewone 
verbasteringen van het Skt. dvlpa, eiland. Voorbeelden van die verschillende verbasteringen zijn 
genoeg bekend, b. v. het Portugeesche eiland Diu, Diu Sokotora (Dioskorides van Ptolemaeus, 
verklaard door P. von Bohlen uit dvlpa sukhatara, het gelukkige eiland) verder de Lakkediven , 
(Lakshadvipa , de honderd duizend eilanden), de Malediven (Malayadvipa , de eilanden van Malabar, 
Malaya-vara). In Iaba en Saba zoude ik de twee vormen Yava en Djava willen herkennen. De twee 
letters Y en Dj konden door den invloed van Prakrit sprekende Hindoe's, vooral van zeevaarders reeds 
in den tijd van Ptolemaeus verwisseld zijn. De naam Yava werd wel door de inboorlingen der eilanden op¬ 
gegeven , de andere vorm waarschijnlijk door Hiudoe’s en andere zeevaarders. S en Z zijn in het Grieksch 
de representanten der Indische palatale letters. Sabadiba beantwooi’dt dus naauwkeurig genoeg aan 
Djavadvipa (of Djavadipa). Als deze gevolgtrekking goedgekeurd wordt, kunnen wij wel gerust 
stellen, dat Ptolemaeus e'n van Sumatra én van Yava gehoord had; het schijnt, dat zelfs eenige 
kleinere eilanden, waarschijnlijk in de straat Sunda, en wel de meest in den weg der zeevaarders 
liggende (het PrinseD eilaud en Krakatau), onder den algemeenen naam Yava of Djava begrepen 
11 
