VOORGAANDE INSCRIPTIEN. 
83 
genlijk Satnudrarddja was). Na een en twintig dagen reis eerst kwam hij naar Mula Djava, 
„het oorspronkelijke Djava'”. De heer Lee, de uitgever van Ibn Batuta, heeft het eerst 
genoemde Yava voor Sumatra verklaard. Samudra schijnt de naam der hoofdstad van een 
der rijken op de oostkust te zijn, en daaruit is wel Samathra, Sumantra, Sumatra enz. 
ontstaan; zeker was dit een zeer bezochte zeehaven, die gedurende verscheidene eeuwen 
door Arabische, Indische en Chineesche zeevaarders bezocht werd. Mula Djava, het oor¬ 
spronkelijke Yava, duidt wederom aan, dat de vorsten van Yava-Sumatra hunne afkomst 
van daar zich bewust waren, en dat ons Yava als het stamland gold. Ten overvloede wordt 
nog gezegd, dat de vorst van Mula Djava een ongeloovige was; de vorsten van Sumatra 
waren toen reeds Mohammedanen. 
Vergelijke voor het voorafgaande Humboldt, I. 64. Sal. Müller p. 22—27. Verdere uitwij¬ 
ding over de overige namen van Sumatra schijnt hier niet noodig te zijn. Men vergelijke 
vooral Salomon Müller’s voorwoord. De Bahdsa (bhdshd) Djavi is nu natuurlijk niets an¬ 
ders , dan de taal van Yava (d. i. Sumatra en Yava), in ouderen tijd tegenovergesteld aan 
het Sanskrit, in lateren aan het Arabisch. De afleiding Yam, en Djavï zijn én in het Sans- 
krit én in het Arabisch mogelijk; Yavi is femininum van Yava, dat hier wel als adjectief te 
vatten is: bhds/ia is ook femininum. Zie nog Humboldt I. pag. 66. 
Vorsiennaam, en rijk van dien vorst. In beide inscriptien van Sumatra is maar een vorst 
A 
genoemd Adityadharma. In den commentarius heb ik herhaaldelijk aangeduid, dat er wel 
geene twee Adityadharma in de twee inscriptien te zoeken zijn. In de eerste inscr. (No. II.) 
wordt de vorst genoemd te zamen met zijn geadopteerden zoon ( kshetradja , reg. 3); in de 
tweede verschijnt een taruna radja, een radja mudah, die volgens de twee plaatsen: mama 
kritvd karundm upekshdm aditya-satvopdkara-tulyum, reg. 2. en maduddharana, reg. 8, in eene 
betrekking van afhankelijkheid tot den vorst stond, die voorzeker niet had kunnen plaats 
vinden, als hij niet een' geadopteerd, door den vorst uit het stof verheven nabestaande, 
maar wel zijn echte zoon geweest ware. 
Het rijk van onzen vorst schijnt geheel Sumatra bevat te hebben, ten minste schijnt daar¬ 
voor het epitheton supdrnatjakrapa, reg. 5 te pleiten, verder adhirddjyam, r. 5 en ad/iiradja 
reg. 7 ; de vorst is ook genoemd heer der zeven afdeelingen ( angga ), waarover men den commen¬ 
tarius nazie. Zijne hoofdstad hiet Bliuratndsuratala pattana ; ik heb boven opgegeven, dat wel 
eerder Bhüratnasuratala te lezen, en dat bhü onzeker is. Men zoude ook kunnen lezen 
ambaratna, echter zou de verklaring daarvan wel niet mogelijk zijn. 
De ligging dier stad is niet te bepalen , waarschijnlijk was zij in het binnenland. 
Godsdienst. Hierover is boven in den commentarius en in het begin der aanteekeningen 
gehandeld. In inscr. II. verschijnen reeds de Dharants , tooverformulieren, die wij voorna¬ 
melijk bij den Cakti-dienst en bij de latere vermenging van Civaisme met Buddhisme weder- 
vinden. Ik durf niet bepalen, of de bij ons bedoelde Dharanis reeds zulk een nonsens 
bevatteden, als men uit Wilson’s Three Tracts received from Nepal, As. Researches XVI, 
mag leeren kennen. Buitendien zijn in beide inscriptien naast het Buddhisme vele Brah- 
maniscke instellingen opgenoemd; de vereering van Riskabhahvadja, van Indra, van de 
