54 
MAL EIS CIIE SPELLING. 
t' 
Er zijn nog: eenige afgeleide woorden die eenen ham zak aannemen achter Ml Cl M(J 
C ' ' c 7 o 
en o pang, hoewel de grondwoorden niet met CS of ) aanvangen; als 
O ''O 9 C' ? ^ 
m u ng ata h uë-i, weten, en p d ng a l a h üë-a n, wetenscha p, van alL 
. ^ G ' * > oS) 
tahoe , weten, en ^UaLL*, mangadijam-i, bewonen, van dijain, stil zijn, 
wonen, enz. Er kan welligt geene andere oorzaak voor het gebruik van den hamzah 
in de bovenstaande voorbeelden en dergelijke gevallen aangegeven worden, dan dat 
daardoor de liiatus tusschen het voorhechtsel en den eersten lettergreep van het 
grondwoord wordt voorgekomen. Indien een bevoegd oordeelaar deze woorden uit- 
spreekt zonder hamzah en dus ^ ( nA« mang-ta-höë-i , pdng-ta-huë-an, 
x o x 
en mïmg-di-j d-m-i, dan zal hij dadelijk ontwaren, dat de tusschcnvoeging van 
den hamzah eene groote verbetering in den klank daarstelt. 
De hamzah is soms een tecken van vereeniging. Zoo is het gebruikelijk te 
schrijven SSj clUIj s li ia’ düpat tij ad a, voor jUJ SS iijada dapat 
o > ' ' 
iijada, het moet zijn, het is onvermijdelijk, 5 U ta ’ söëdi, voor jUU 
o -'ei O ''ei ^ 
iijada sëëdi, niet aannemelijk, en <st«j.l la’öësah, voor SS Iijada 
Óësah , niet noodig. 
Soms wordt de hamzah geplaatst aan het eind van een woord, met het doel 
om aan de laatste lettergreep een zeer kort afgebroken klank te geven, als in 
-'Ie ma, moeder, bibi, tante, of ^UL mama, oom, <_SU of 5 l*U 
bdpa, vader, ^JS\S kaki, grootvader, CS^ haha, ouder broeder, LU 
baiva, brengen, en -HDu minta, vragen. In dat geval wordt de hamzah 
door de Maleijers genoemd hamzah mati en kan eenen djazam of tan da mati 
o o 
aannemen, als i_SU, , enz. De meesten dier woorden kunnen worden ge¬ 
schreven zonder hamzah, en sommigen hunner met eene ^ als sluitletter, als 
jS'S hak aq, voor en ^L, mama q, voor ML mama, want daar de 
Maleijers dusdanige woorden op tweederlei wijzen uitspreken, zoo hebben zij ook 
twee manieren van die te spellen. De 1 en ^ in de laatste lettergreep van 
sommige dier woorden, moeten met worden verward met 1 en mad , -want 
zij dienen in het geheel niet om de syllabe te verlengen. De hamzah be- 
