154 
MAL E IS C HE SPELLING. 
Aanteekeningen. 
A (bl. 40). 
Te oordeelen naar de verschillende eu uiteenloopende wijzen waarop de faf¬ 
hak in Romeinsche karakters wordt uitgedrukt, komt het hoogst waarschijnlijk voor, 
dat men zich nimmer een duidelijk en helder denkbeeld heeft gevormd van de 
juiste hoeveelheid klanken welke die klinker bezit. Bij eene aandachtige beschou¬ 
wing zal het echter blijken, dat de fat-hah niet meer dan twee klanken heeft, 
namelijk die van de zacht korte e in begin, geluk, en die van de a in pan, 
man, enz. 
De meeste schrijvers stemmen met elkander overeen in het uitdrukken van den 
tweeden klank van fat-hah, door a, doch verschillen onderling zeer in de wijze 
van uitdrukking van den eersten klank. De Heer Crawfurd, in zijne Geschie¬ 
denis van den Indischen Archipel, is welligt de eenige schrijver die dien klank 
door eene cn dezelfde letter heeft wedergegeven. Overal, waar hij vermeende dat 
die klank voorkwam, heeft hij daarvoor gebezigd de a aldus gemerkt a, en de 
openhartigheid noopt mij, te erkennen, dat zijn w'erk mij*het eerst het denkbeeld 
gaf om ook die letter zoodanig daarvoor te gebruiken. 
liet is te bejammeren dat de Heer Marsden in zijne spraakkunst en in zijn 
woordenboek niet met meer juistheid de verschillende klanken van de klinkers 
Avedergeeft. Zijne lezers ondervinden het lastige van het gebruik van drie ver¬ 
schillende karakters om den eersten klank van fat-hah uittedrukken. De a in 
de eerste lettergreep van da-ngar, de e in be-nar, én de eerste oe in djoe-moe, 
behoorden allen denzelfden klank te hebben, namelijk dien van e in begin, enz. 
Doch hoezeer Dr. Marsden niet den hoogsten trap van volmaaktheid bereikt heeft, 
kan men hem echter daarmede Sjelukwenschen, dat hij dien meer nabij is ge¬ 
komen dan sommigen, die zich als Maleische taalkenners den grootsten naarn 
hebben verworven en niet met de moeijelijkheden hadden te kampen die hij ondervond. 
Werndlij, die eene Maleische spraakkunst vervaardigde en de psalmen in vers¬ 
maat overbragt, en Leijdekker Hie het grootste gedeelte der thans bestaande Bij¬ 
belvertaling (1) overzette, bewerkten een en ander op de plaats zelve en onder 
(1) liet is misschien niet algemeen bekend, dal deze overzetting tot liet TI kapittel van den Brief aan de 
Ephezen het werk is was DIelchior Leijdekker en dat dezelve, na diens ziekte, is beëindigd door Betrits Aatt 
dep, Yorji. 
