MALEISCHE SPELLING. 
155 
de gunstigste omstandigheden, en evenwel hebben zij niet minder dan vier ver¬ 
schillende letters gebruikt, om den eersten klank van fat-hah uittedrukken. De 
a in de eerste lettergreep van sam-pat, de e in ben ar, de o in som-bah, en de 
i in pi-tjah, toonen de vier wijzen aan, waaróp zij dien eenvoudigen klank heb¬ 
ben wedergegeven. Daargelaten dat geene dezer letters, op de Nederduitsehe 
wijze uitgesproken, den waren klank wedergeeft, is buitendien het gevolg 
van deze verscheidenheid eene zeer verkeerde uitspraak. De inlandsche Chris¬ 
tenen in de Nederlandsche bezittingen, die, zoo men weet, den Maleischen Bij¬ 
bel in Romeinsch karakter lezen, volgen de uitspraak van die overzetting, en, 
zoo als men natuurlijk kan verwachten, verschilt hunne uitspraak van sommige 
woorden zeer veel van die hunner Mohamedaansche buren, want daar de kaatsten 
den eersten klank van fat-hah steeds uitspreken als wij de zacht korte e, hebben 
de eersten daarvoor, naar omstandigheden, den klank van a, e , o, of i. 
Op de Maleische eilanden, waar de Christen bevolking verre de Mohamedaansche 
overtreft, is de uitspraak der Christenen meer verbasterd dan te Batavia en elders 
waar de Mohamedanen het talrijkst zijn. Dit zal te minder verwondering baren, 
wanneer men weet, dat op die eilanden de Bijbel in Romeinsch karakter zoo 
wel de grondslag is van spraakkunst, spelling en uitspraak als van de Gods¬ 
dienst. 
B (bl. 45). 
Werndly heeft beweerd, dat de zwakke letters nimmer eenen djazam kunnen 
aannemen, waarin hij door Dr. Marsden, blijkens diens spraakkunst (bl. 56 der 
Ned. vertaling), is gevolgd. Ik moet echter, om de volgende redenen, in gevoe¬ 
len van beide schrijvers verschillen. Ik ondervroeg dienaangaande verscheidene 
Maleijers, die als goed onderrigte lieden bekend stonden, en allen verklaarden, 
dat, wanneer de ^ en ,_$• hoer oef mad zijn, zij, evenals elke andere letter, eenen 
djazam vereischen. 
Wijders heb ik eigenhandig een Maleisch Handschrift overgeschreven, waarbij al 
de klinkers en klankteekens waren in acht genomen en waarin geene enkele ^ of 
als hoeroef mad voorkwam, zonder djazam, ten zij in' het midden van eene 
lettergreep. Eindelijk beschouw ik de Maleische omschrijving van hoeroef mad, 
zoo als die voorkomt op bl. 44 van dit werkje, als beslissend; want wat zijn ^ 
mati eri ^ mati anders dan j en ^ met eenen djazam ? 
