BOEKBESPREKING. 177 
onderscheiden was, wat op een hirsutum-verwantschap wees. 
Bloemknoppen traden gewoonlijk wel op, maar slechts een enkele 
maal openden de bloemen zich. Tot vruchtzetting kwam het nooit. 
Verder bezaten de bastaarden veel meer anthocyaan in hun bla- 
deren dan de ouders. 
De reciproke bastaarden vertoonden in hunnen dwergvorm ge- 
heel gelijken habitus. Dit is in tegenspraak met de resultaten van 
Compton, die wanneer hij hirsutum als moeder gebruikte ook den 
dwergvorm kreeg met slechts enkele krachtiger spruiten, terwijl de 
spruiten van den bastaard ZE. montanum 2 X E. hirsutum 4, allen 
veel krachtiger waren. Ook LEHMANN, die kruisingen uitvoerde 
tusschen andere Epilobiën, zag duidelijke verschillen in de reciproke 
bastaarden. 
Het bleek Schr. nu, en in verband hiermede zouden ook COMPTON’S. 
resultaten te verklaren zijn, dat de bastaarden zeer sterk modifi- 
ceerbaar zijn. Reeds planten, die in de schaduw van eenen boom 
groeiden, vertoonden eene veel krachtiger gestalte en veel minder 
anthocyaan dan de aan het volle zonlicht blootgestelden. Aan 
diffuus licht blootgestelde bastaarden, die tevens veel water kregen, 
ontwikkelden zich volkomen normaal. Zij kregen ongeveer de 
grootte van E. montanum, terwijl de bloemen meer op die van 
E. hirsutum geleken. Verscheidene andere eigenschappen waren 
ongeveer intermediair. Zaad leverden deze bastaarden niet, waar- 
schijnlijk tengevolge van ondeugdelijk pollen — iets, wat reeds 
eerder bij Epilobium-bastaarden opgevallen was —, maar de 
vrouwelijke geslachtsorganen fungeerden normaal, want bij terug- 
kruisingen met de ouders als pollenleveranciers, ontstond eene 
normale nakomelingschap, die echter zeer sterk splitste. 
Schr. deed ook nog proeven, om na te gaan, welke uitwendige 
factoren modificeerend kunnen werken. Hieruit besluit hij slechts, 
dat de bodemgesteldheid niet van invloed is, terwijl de water- 
toevoer evenmin eene allesbeslissende rol speelt. Misschien 
zouden diffuus licht en rijkelijke watertoevoer beiden tegelijk, of 
ieder op zich zelf in overmaat, een normaal uitgroeien van den 
bastaard kunnen bewerken. 
Deze zeer sterke modificeerbaarheid der Fj- bastaarden is iets 
nieuws. Het is echter lang niet onmogelijk dat meerdere slecht 
gedijende bastaarden bij zulke proeven iets dergelijks vertoonen. 
Genetica IV. 12 
