182 BOEKBESPREKING. 
afsterven of adventiefprothallia maken. Merkwaardig is het, dat 
deze laatste alleen onder invloed van N-vrije voedingsoplossing 
aan de, reeds spoedig na de kieming van de spore als vrouwelijk 
te herkennen prothallia niet rechtstreeks ontstonden, maar aan 
het eind van lange, kleurlooze celdraden, waaruit Schr. besluit, 
datde ¢ tendenz in de cellen van het prothallium zoozeer onder- 
drukt is, dat er eerst een groot aantal cellen Sevormd moet worden, 
waarin die onderdrukking niet heeft plaats gehad, voor er anthe- 
ridién kunnen ontstaan. De groote invloed van de uitwendige 
factoren op de geslachtsbepaling pleit voor de meening van HERTWIG 
en STRASBURGER, dat bepaalde typische kernsubstanties ,,ge- 
schlechtsauslésend” werken. De stoffen voor ¢ en 9 sluiten elkaar 
niet uit, integendeel moeten elkaar aanvullen om de eicel tot 
ontwikkeling te brengen (Sacs). De, het Q geslacht activeerende 
stof schijnt ingewikkelder te zijn, althans hoogere eischen aan den 
groei van het proth. te stellen dan de ¢. De spore van de homo- 
spore varens moet de mogelijkheid bezitten, al naar de omstandig- 
heden, één van beide of beide te vormen. 
Het gelukte Schr. de basaalcel van de antheridiën van Pteridium 
aquilinum evenals die der archegonién van Blechnum vegetatief 
tot ontwikkeling te brengen van draadvormige prothalliën, waaraan 
_ bij de laatste spoedig beiderlei geslachtsorganen ontstonden, terwijl 
Pteridium, ondanks herhaalde proeven en optimale voorwaarden 
alleen ¢ adventiefproth. voortbracht, wat, volgens Schr., aan het 
object geweten moet worden zoodat deze proeven voor de inhaerentie 
en scheiding der geslachten tot geen andere gevolgtrekkingen leiden, 
dan waartoe CORRENs kwam bij Funaria. 
Door 2 prothallia van een, bij goede voeding tweehuizige soort 
met een aantal tweeslachtige van een andere soort gedurende een 
week bij elkaar op een voedingsoplossing te kweeken, gelukte het 
hem voor het eerst bastaarden te krijgen, die helaas alle door 
schimmel te gronde gingen. 
Dat alle vroegere kruisingspogingen mislukt zijn, schijnt aan de 
veel te korte duur der proeven en aan het gebruik van 2-slachtige 
prothallia geweten te moeten worden. 
H. UiTTien. 
