BOEKBESPREKING, 187 
Kaup, J. 1922. Konstitution und Umwelt im Lehrlingsalter. 
(Konstitutions-Dienstpflicht). (Miinchener sozialhygienische Ar- 
beiten. Herausgeg. v. M. v. Gruber u. J. Kaup. Heft 1. 1922. 
J. F. LEHMANN’s Verslag. 145 blz. Prijs f 1.90). 
Het onderzoek, dat hier gepubliceerd wordt, gaat over 5000 
jongens van 14—17 jaar van de scholen voor verplicht voortgezet 
onderwijs te München en behandelt vooral de vraag van den in- 
vloed van het beroep op de lichamelijke ontwikkeling van jongens 
in de genoemde jaren. Het materiaal is verzameld in 1913: de 
bewerking viel in 1914, werd door den oorlog onderbroken en 
werd in 1919 weer opgevat. 
In de inleiding wordt een overzicht gegeven van de literatuur. 
De opvatting ging meestal in die richting, dat men aannam, dat bij 
de beroepskeuze een selectie plaats vindt wat betreft lichaams- 
kracht en lichamelijke ontwikkeling; de beroepswerkzaamheden 
zouden op die ontwikkeling weinig of geen invloed hebben. 
In een eerste hoofdstuk wordt de gemiddelde lichaamslengte 
besproken van kinderen van de stad en van het land, van nu en 
van vroeger, van verschillende scholen enz. Gemiddelden en 
standaarddeviaties worden gegeven; ook normaalkrommen. Voor 
de berekeningen wordt gebruik gemaakt van de aanwijzingen van 
JOHANNSSEN. 
In een volgend hoofdstuk worden andere gegevens van de licha- 
melijke constitutie verwerkt, lichaamsgewicht, borstomtrex, hoofd- 
omtrek, onderdeelen van de lichaamslengte, indices. 
Het meeste gewicht legt, zooals gezegd, de auteur op zijn 
onderzoek van de lichamelijke ontwikkeling voor de verschillende 
bedrijven. Hij concludeert, dat er stellig een beïnvloeding is. Zoo 
vindt hij, dat kooplieden groote lichaamslengte hebben; bakkers 
daarentegen een kleine. Voor den borstomtrek vindt schr. het 
omgekeerde. Voor tien vakgroepen wordt dit onderzoek verricht. 
De eenzijdige beïnvloeding door het beroep wil schr. door aan- 
vullende lichaamsbewegingen opheffen. Hij onderzoekt, hoeveel 
jongelieden regelmatig lichaamsoefeningen doen. Lichaamsoefe- 
ningen, vooral die, welke de ontwikkeling van den bovenarm tot 
gevolg hebben, hebben een gunstigen invloed op den borstomvang. 
Zijn resultaten wil schr. op groote schaal dienstbaar maken aan 
