538 -BOEKBESPREKING. 
zijn, werd een nieuw gebied en werd afgescheiden als cytologie 
van de eigenlijke. anatomie, die- meer tot de weefselleer beperkt 
werd. Hoe de opvattingen over de cel en het cytoplasma zich 
gewijzigd hebben, hoe fouten begaan zijn en hoe geniale ontdek- 
kingen verricht zijn, daarvan geeft deze inleiding een goed overzicht. 
Het werk zelf valt dan in twee gedeelten uiteen: in een be- 
handeling van de cel als eenheid van organisatie in zijn gecom- 
pliceerden bouw en levensloop, en ten tweede het cytoplasma, 
dus de celinhoud met uitzondering van de kern. Aangaande de 
cel begint LUNDEGARDH met de morpbologie, de beteekenis van 
haar morphologische differentiatie, celgrootte en celvormen, ma- 
nieren, waarop protoplasten met elkaar in verbinding kunnen 
treden (plasmodesmen en celversmelting); dan volgt een bespreking 
van de morphologisch-physiologische beteekenis en de mogelijke 
oorzaken van: cellulairen bouw,-en de verschillende typen-daarvan, 
de weefselsoorten en weefselsystemen en als slot van dit gedeelte 
een overzicht van de physisch-chemische problemen, die de cel- 
organisatie ons voorlegt. 
Het tweede stuk, dat het cytoplasma behandelt, omvat een 
beschrijving van de morphologie, de structuur en den aggregaats- 
toestand daarvan in het algemeen; de vorm van het cytoplasma, 
zijn fijnere structuur, zijn aggregaatstoestand en degeneratiever- 
schijnselen, de veranderingen, die het cytoplasma ondergaat tijdens 
karyokinese en celdeeling, de cytosomen, wandlaag, vacuolen, 
cilién, cytoplasma-bewegingen, zooals amoeboide en protoplasma- 
strooming in cellen met celwand, al-die onderwerpen worden dan 
nog in afzonderlijke hoofdstukken uiteengezet. En ten slotte volgen 
uitvoerige bronnenopgaven, zaakregister en auteursregister, zooals 
dat in een handboek als dit verwacht mag worden. 
Het onderwerp is door LUNDEGARDH op meesterlijke wijze Ee 
werkt; zonder overlading, is het werk geheel volledig en op die 
wijze een zeer dankbaar begin in de moeilijke onderneming, die 
LINSBAUER op touw gezet heeft. Eén enkele opmerking: in den 
tekst wordt weleens verwezen naar litteratuur, die in de opgaven 
achterin niet vermeld wordt. Moge ook in dit opzicht de ongetwijfeld 
niet gemakkelijk te bereiken volmaaktheid van dit standaardwerk, 
in de volgende deelen nog nader komen! 
SIRKS. 
