76 SIRKS, DE KRITISCHE PUNTEN VAN HET EVOLUTIEVRAAGSTUK. 
En eigenlijk staan de zaken bij „lagere” organismen, eencellige, 
al precies zoo: wat steeds als de erfelijkheid van verworven eigen- 
schappen aangegeven werd, is in veel gevallen als niets anders 
dan een tijdelijke nawerking herkend, terwijl bij bacteriën in het 
bijzonder de kwestie daarom zoo moeilijk te beslissen valt, omdat 
hier geen geslachtelijke vermenigvuldiging bekend is, dus een van 
onze moderne erfelijkheidstechniek afwijkende methode tot het 
doel moet leiden. En dit ontneemt ons het scherpe criterium ‚van 
onderzoek van den erfelijken aanleg, hetwelk bij organismen met 
geslachtelijke voortplanting tot zoo goede resultaten gevoerd heeft. 
De eenige houding, die we bij exacte behandeling van het eerste 
der genoemde evolutie-problemen tegenover alle allogenetische be- 
antwoordingen wel moeten aannemen, is een zeer gereserveerde; 
experimenteel bewezen is zulk een verandering geenszins en dat 
ontneemt ons het recht, een evolutietheorie hierop te bouwen. 
Slechts één wijze van beantwoording dezer eerste vraag: „wat 
is de oorzaak van het ontstaan van nieuwe vormen, erfelijk afwij- 
kend van hun ouders?” kan tegenover de allogenetische theorieën 
gesteld worden, nl. de autogenetische, volgens welke de vorming 
van zulke afwijkende nakomelingen in het organisme zelf ligt. De 
oorzaak van deze erfelijke afwijkingen heet dan „variabiliteit” en 
op deze variabiliteit zijn een aantal evolutietheorieën gebouwd. Er 
ligt in dit woord variabiliteit een groot gevaar; we weten, dat vaak 
uit een ouderpaar kinderen met verschillende erfelijke eigenschappen 
geboren worden, maar we moeten ons wel wachten een naam aan 
dit verschijnel te geven, in dit geval „variabiliteit’ en dan te denken, 
dat daarmee ook dit verschijnsel verklaard is. 
Historisch heeft het variabiliteitsbegrip een groote rol gespeeld; 
het eenige wat echter thans vaststaat is, dat een kind in erfelijk 
opzicht van zijn ouders kan afwijken, maar alleen dan, wanneer 
die ouders onzuiver zijn, d. w.z. meer dan één soort van voort- 
plantingscellen vermogen te vormen. Dit is heel iets anders, dan 
wat DARWIN en de meesten na hem onder variabiliteit verstonden, 
nl. het vermogen van zuivere ouders, die dus slechts één soort 
van voortplantingscellen vormen, om aan erfelijk van hen afwijkende 
nakomelingen het aanzijn te schenken. Het is echter niet gemak- 
kelijk de opvatting van de verschillende onderzoekers omtrent de 
beteekenis, die aan het woord variabiliteit gehecht moet worden, 
