88 SIRKS, DE KRITISCHE PUNTEN VAN HET EVOLUTIEVRAAGSTUK. : 
schied is, zoodat de palaeontologie hier haar meest belangrijke rol 
gespeeld heeft. Tot hoedanig verschil in opvattingen deze palaeon- 
tologische onderzoekingen geleid hebben, kan blijken uit de ver- 
handeling van HOERNES (1911); op allerlei wijzen is getracht door 
hulphypothesen tot klaarheid te komen en deze hulphypothesen 
werden dan tot „Wetten der palaeontologie” verheven: „Gesetz der 
Spezialisierung der Stammbäume”, „Gesetz der Grössenzunahme 
innerhalb der Staaimbäume”, „Doctrine of the unspecialized”, „Legge 
della variatione progressivamente ridotta” en meer dergelijke wetten 
zijn opgesteld, welke echter alle weer heftige bestrijding uit palae- 
ontologische kringen vonden. Dat was mogelijk door hun oncontro- 
leerbaarheid; er was altijd wel een hoeveelheid ,,feiten” te verza- 
melen, die als steun van de „wet moesten dienen, maar er waren 
ook evenveel „feiten” tegenover te stellen, die ermee in strijd bleken 
te zijn. Die toestand zal ten opzichte van dit vraagstuk nog wel 
langen tijd zoo blijven; immers zoolang alleen waarnemingen als 
basis gelden kunnen, blijft onze onderbouw voor een daarop te 
stichten verklaring zeer labiel; we kunnen de juistheid niet experi- 
menteel toetsen en dit is oorzaak, dat we altijd neiging moeten 
hebben, om met WILCKENS (1911, p. 710) ondeugend aan den op- 
steller van zoo’n wet te vragen: „Sind Sie dabei gewesen ?” 
Wat de mogelijkheid van een experimenteele beantwoording be- 
treft, bestaat echter groot verschil tusschen de beide deelen, waarin 
boven het probleem gesplitst werd. Want het eerste deel: het uit- 
sterven van enkele vormen zou wellicht wel proefondervindelijk aan- 
gevat kunnen worden, op dezelfde wijze, als boven voor de inwer- 
king van isoleerende invloeden aangegeven werd, en als noodzake- 
lijke aanvulling zou daarnaast gebruik gemaakt kunnen worden van 
de experimenten, die de natuur zelf neemt, waartoe een nauwge- 
zette studie van flora en fauna van beperkte gebieden in hun onder- 
linge afhankelijkheid en hun onderworpenheid aan uitwendige levens- 
omstandigheden noodig is. Daarbij kan een stelselmatig onderzoek 
van „Natuurmonumenten” van groot nut zijn. 
De stand van zaken aangaande dit probleem, hetwelk toch zeker 
een zeer belangrijke plaats in het complex inneemt, is dus nog verre 
van bevredigend; het verdwijnen van vormen en vormengroepen 
komt voor en wel op groote schaal; als zoodanig is het verschijnsel 
voor DARWIN een machtig fundament geworden voor zijn opvatting 
\ 
