SIRKS, DE KRITISCHE PUNTEN VAN HET EVOLUTIEVRAAGSTUK. 89 
omtrent de beteekenis van den strijd om het bestaan als evolutie- 
factor; maar wat eigenlijk de werkzame factoren in het uitstervings- 
proces zijn, daarover laat zich veel beweren, maar weinig bewijzen. 
Toch is het m.i. niet geheel onmogelijk, door stelselmatige experi- 
menten de oplossing van het eerste deel van dit probleem nader te 
komen ; het tweede leent zich daartoe voorloopig in het geheel niet. 
4. We zien in de natuur een voortdurende verandering in samen- 
stelling van de wereld der levende organismen : is deze verandering 
progressief of slechts successief ? 
Het gevolg van de in de eerste drie punten behandelde natuur- 
processen is een altijd plaatsvindende verandering van de wereld 
der levende organismen in den loop der honderden eeuwen der 
aardgeschiedenis. De vierde vraag, of we in deze voortdurende ver- 
andering een progressie mogen zien, of niet, is niet voor proefonder- 
vindelijk onderzoek geschikt, zoodat de beantwoording altijd sub- 
jectief zal blijven. De meening der meeste evolutionisten daarover 
luidt bevestigend, maar toch zijn er wel onderzoekers, die de pro- 
gressie geheel ontkennen en in de veranderingen slechts successie 
zien, dus een zuivere opeenvolging zonder toenemende verbetering 
of complicatie. Typisch is in dit verband bijv. de volgende uitlating 
van HUBRECHT (1909, p. 408.): „Kras uitgedrukt is er op dit moment 
evenveel te zeggen voor een degeneratie-verschijnsel van meer 
menschachtige stamvormen tot verschillende apenfamilies, als voor 
eene afstamming van den mensch uit de apen”. Deze vraag hier 
verder te bespreken, ligt buiten mijn bedoeling, daar toch de moderne 
experimenteele erfelijkheidsonderzoekingen op haar beantwoording 
geen invloed uitgeoefend hebben en ook wel niet kunnen uitoefenen. 
_ Het zal na het voorafgaande overzicht wel duidelijk zijn, hoe de 
erfelijkheidsleer, zooals ze zich in den loop van de laatste jaren 
ontwikkeld heeft, van beteekenis geworden is voor een nauwkeuriger 
onderzoek der vragen, waaruit het evolutievraagstuk bestaat, voor 
een scherper ontleden der verschillende detailpunten; in enkele 
opzichten heeft ze ons reeds een goed eind vooruitgebracht, in andere 
ligt nog veel terrein te ontginnen. Indien de erfelijkheidsleer nieuwe 
resultaten bereikt en nieuwe gezichtspunten opent, dan zal hierdoor 
ontegenzeggelijk ook de evolutieleer steeds meer gebaat worden. 
