BOEKBESPREKING. 99 
zich van die elementen maakt, sterk uiteen. De meesten stellen ze 
zich min of meer in vasten vorm voor, vatbaar o.a. voor verdubbe- 
ling bij de celdeeling. BEYERINCK echter, en met hem misschien alleen 
BATESON, meent dat het levend protoplasma is opgebouwd uit enzy- 
men, en dat die dus ook de dragers van de erfelijke eigenschappen 
zijn, gelijk ze overigens bij de geheele ontogenetische ontwikkeling, 
door in bepaalde volgorde actief te worden, werkzaam zouden wezen. 
In de overtuiging dat de eencellige organismen zich het beste tot 
een onderzoek naar den aard der erfeenheden leenen, heeft B. ook 
daarmede voornamelijk zijn experimenten gedaan. Hij maakt gebruik 
van de mutabiliteit, kweekt mutanten in den vorm van standvastige 
rassen en kan zoodoende uitmaken of een bepaalde eigenschap aan 
één of meer Mendel’sche eenheden beantwoordt. Niet alle eigen- 
schappen kunnen in deze proeven betrokken worden. Ze moeten 
goed waarneembaar zijn, wat b.v. het geval is met de lichtfunctie 
en de pigmentvorming der bacteriën. 
De lichtfunctie kan, volgeris zijn onderzoekingen, met evenveel 
recht aan een endoenzym als aan ’t levende protoplasma worden 
toegekend. Voor het eerste is iets te zeggen als men bedenkt dat 
het lichtgevend vermogen, terwijl de bacteriën in een nekrobiotischen 
toestand verkeeren, versterkt wordt door glucose. Volgens B. wer- 
ken hier enzymen van de cel op de glucose als op een enzymsub- 
straat of „enzymoteel”, waarop ze zijn ingesteld. Voor het laatste 
spreekt v.r.n.l. het feit dat er een duidelijk verband bestaat tusschen 
voeding en lichtfunctie; bij aanwezigheid b.v. van peptonen kan het 
lichtgevende vermogen sterk toenemen door allerlei verbindingen, 
zooals glucose, levulose, glycerine, asparagine. Toch meent B. dat 
de eene zienswijze de andere niet behoeft uit te sluiten. De voe- 
ding toch is gebonden aan een deel van het gezamenlijke adem- 
halingsprotoplasma, en waar nu het ademhalingsproces berust op 
enzymwerkingen, kunnen deze ook bij de voeding een rol spelen. 
Hi besluit aldus : „het is geoorloofd de erfeenheden in het algemeen 
als enzymen en de enzymen als erfeenheden te beschouwen.” 
Enzymwerking meent B. ook te zien bij de vorming van den cel- 
wand. Levulaanslijm b.v. zou bij B. mesentericus ontstaan uit riet- 
suiker door een speciaal op deze stof inwerkend enzym, de visco- 
saccharase. Dextraan ontstaat bij Lactococcen ook uit rietsuiker, 
_ waarschijnlijk door de werking van dextranase. Bij de vorming van 
