BOEKBESPREKING. 101 
apen ontwijfelbaar een overgangsvorm tot den mensch vertoonen 
hier toch de biogenetische grondwet niet toepasselijk is. Immers 
toont de mensch tijdens zijne ontwikkeling geen vormen, die aan 
de blijvende vormen der apen herinneren, zooals deze wet zou 
vereischen, veel meer toonen de anthropoide apen voorbijgaande 
verhoudingen en toestanden, die bij den mensch blijvend aanwezig 
zijn en juist het essentieele van den menschelijken lichaamsvorm 
uitmaken. Met andere woorden, het menschen-foetus is bij zijn ont- 
wikkeling niet aapachtiger, daarentegen is het apenfoetus bij zijn 
ontwikkeling menschelijker van vorm. 
Om dit te bewijzen wijst Bork nu in de eerste plaats op de 
verbinding van schedel met wervelkolom. Deze verbinding wordt 
bij zoogdieren bewerkstelligd door den achterpool van den schedel, 
bij den mensch door het midden der ondervlakte (of voorste helft 
der ondervlakte), waardoor de schedel loodrecht op de wervel- 
kolom staat. In de opstijgende dierenreeks zien wij de verschui- 
ving van dit steunpunt van den achterpool naar het midden der 
ondervlakte geleidelijk zich ontwikkelen, en zou men dus volgens 
de biog. grondwet moeten verwachten dat bij het foetus van den 
mensch het steunpunt dichter bij den achterpool zou moeten liggen 
en niet in 't midden der ondervlakte als bij den volwassen mensch. 
Evenwel blijkt eerder het tegenovergestelde : het steunpunt is bij het 
foetus en bij den volwassen mensch hetzelfde, zelfs ligt het bij het 
foetus nog iets meer naar voren dan bij kinderen gedurende de 
tandwisselingsperiode. : 
Vergelijkt men nu het foetus der apen met volwassen apen, dan 
blijkt zelfs dat bij het foetus het steunpunt veel verder naar voren 
ligt dan bij volwassen dieren. Er heeft dus gedurende de individueele 
ontwikkeling der apen in stede van de theoretisch uit de toepassing 
der biogenetische grondwet vereischte verschuiving van achter naar 
voren juist eene verschuiving in omgekeerde richting plaats. Dit is 
dus een tweede feit in strijd met die zoogen. wet. 
Wel zou men nu van het denkbeeld kunnen uitgaan dat de ont- 
wikkeling van aap en mensch eerst volgens gelijke banen verliep en 
wat de boven besproken verhouding betreft een stadium bereikte 
beantwoordende aan dat van den mensch. De mensch bleef nu dien 
vorm behouden, terwijl de aap er zich van verwijderde en dus se- 
__cundair zich een verhouding tusschen schedel en wervelkolom ont- 
