104 BOEKBESPREKING. 
terwijl enkele schedels den indruk maken van zuivere Pygmaeén 
afkomstig te zijn. 
In dit tweede opstel wordt de anthropologie van een bergstam 
uit N. Guinea behandeld, de Péséchém, waarvan anthropologische 
gegevens door de Nederlandsche expeditie werden verstrekt. De 
meest kenmerkende trekken zijn: de geringe lichaamslengte en de 
brachycephalie. — Over de kleine lichaamslengte bestaan ver- 
schillende opvattingen. Door vele onderzoekers zijn op verschil- 
lende plaatsen van N. Guinea Pygmaeén aangetroffen. Als kenmerk 
daarvan wordt door NEUHAUSS aangegeven, behalve de geringe 
lengte: lange romp, korte extremiteiten, convexe bovenlip, kort, 
breed oor zonder oorlelletje, brachycephalie, kleine handen en 
voeten. Van deze kenmerken vond v. D. BROEK bij de Péséchéem 
terug: de kleine gestalte, brachycephalie, lange romp, een enkele 
maal ook het vergroeide oor. De extremiteiten waren relatief lang. 
Daar de kurven der meest voorkomende lichaamslengten en die der 
hoofd-indices duidelijk twee toppen vertoonen, doet zich de vraag 
voor of er een vermenging van twee typen heeft plaats gehad. Over 
de plaats die deze dwergrassen t.o.v. andere in den archipel voor- 
komende innemen, bestaan uiteenloopende meeningen. De meeste 
onderzoekers beschouwen hen als verwant met de Negrito’s, in ieder 
gevalals een afzonderlijk ras, terwijl anderen, bv. LUSCHAN, SCHWALBE, 
Moszkowsky, ze slechts als lokale grootte-variaties opvatten. In 
’talgemeen worden de dwergstammen in het binnenland gevonden, 
terwijl de kustbevolking een grootere lichaamslengte en dikwijls meer 
neiging tot dolichocephalie vertoont. Er wordt verondersteld, dat 
vreemde stammen op de kusten geland, de oorspronkelijke bevol- 
king naar het binnenland verdreven. Andere onderzoekers meenen, 
dat de dwergvorm ontstaan is door geografische en tellurische in- 
vloeden. V. D. BROEK vergelijkt de anthropologische kenmerken der 
Péséchèm met die, welke van Negrito’s bekend zijn en komt tot 
de conclusie, dat er wel in eenige opzichten overeenkomst bestaat, 
doch tevens zooveel verschil, dat op grond daarvan een nauwe 
verwantschap niet aan te nemen is. Tenslotte herinnert hij er aan, 
dat ook de taalstudie (Prof. KERN) hiervoor geen bewijzen levert. 
[O. a. Moszkowsky heeft zich verzet tegen de aanname vaneen 
afzonderlijk Pygmaeënras in N. Guinea en meent, dat men hier 
slechts te maken heeft met een grootere variabiliteit in lichaams- 
