BOEKBESPREKING. 109 
schillende opvattingen. De oudste is, dat het nieuwe levende wezen 
zijn oorsprong uitsluitend dankt aan het sperma, dat alleen gevoed en 
bewaard wordt in het vrouwelijk organisme. Een verdere leer is 
die van HiIPPOKRATES, een gelijkelijke vereeniging van vrouwelijk 
en mannelijk „zaad’. ARISTOTELES eindelijk ziet in het vrouwelijk 
bestanddeel de bron van het materieele deel van het nieuwe wezen, 
terwijl het mannelijke de organisatie bijdraagt, het beweging gevende 
element. Een samenwerking, die te vergelijken is met die van het 
hout en het werk van den meubelmaker bij het totstandkomen 
van een stoel. Hoe interessant is het niet te constateeren, dat tot 
in den allermodernsten tijd de opvattingen van HIPPOKRATES en 
ARISTOTELES nog tegenover elkander staan! 
Gedurende de middeleeuwen kwam men niet veel verder dan 
deze drie opvattingen. Pas met WILLIAM HARVEY komt er nieuw 
licht. Zijn leer, dat in het ei slechts een primitieve aanleg aanwezig 
is, die zich vervolgens door voortschrijdende organisatie ontwikkelt, 
werd opgevolgd door de zoogenaamde praeformatie-leer van VAL- 
LISNERI, waarbij men zoover ging, dat men aannam, dat in Eva's 
ovarién reeds alle daarna gevolgde geslachten als onzichtbaar kleine 
menschenkiemen aanwezig zouden zijn geweest! 
MAUPERTUIS heeft weer een andere conjectuur gemaakt: man en 
vrouw geven beide een vloeistof af, bij de vermenging waarvan 
een neerslag ontstaat. | 
Terwijl velen in de zaadcellen dingen zonder beteekenis zagen 
(of zelfs parasieten), waren er ook onderzoekers, die juist de be- 
wegelijke spermatozoën voor de primitieve levende wezens hielden, 
evenals enkele van de oudste Grieksche denkers. 
De betere en juiste inzichten in de bevruchtingsprocessen zijn 
nog slechts ongeveer 50 jaar oud. 
Na deze beschouwingen, die ik wat uitvoerig heb weergegeven, 
omdat JOHANNSEN er met zoo duidelijk merkbaar genoegen over 
spreekt, volgen de eigenlijke erfelijkheids-theorieën. Na eerst een 
kort overzicht te hebben gegeven van de bekende moderne op- 
vatting over eigenschappen, phaenotype, genotype, en het begrip 
zuivere lijn te hebben verduidelijkt, bespreekt JOHANNSEN DARWIN, 
zijn tijdgenooten, voorgangers en navolgers, en niet zonder kritiek. 
DARWIN verklaart de evolutie door de kleine maar omvattende en 
aanhoudende werkingen van de natuur, evenals LYELL in de geologie. 
