OVER EENIGE NIEUWE OPVATTINGEN IN DE 
CELLEER 
door M. A. VAN HERWERDEN. 
De mensch heeft van nature een ordenenden geest en het kan niet 
anders, of VIRCHOW’S uitspraak: „omnis cellula e cellula” moet bij 
onze biologische voorouders een gevoel van verademing hebben 
gewekt. Na het chaotisch gedacht ontstaan van de cel uit een vorm- 
looze massa, moet de feitelijke vaststelling van haar filialiteit een 
buitengewone orde in het biologisch brein hebben geschapen. Tegelijk 
met de cel werd nu ook aan de celkern een permanente bestaans- 
cyclus toegekend. En daarbij is het niet gebleven. Nog een ander 
gewichtig bestanddeel van de cel, namelijk het centrosoma, heeft 
men met een overeenkomstige eerbiedwaardige reeks van voorvaders 
bedacht; en nauwelijks heeft de jonge cytologie zich meester gemaakt 
van die andere merkwaardige lichamen in de cel, de mitochondria, 
of ze tracht ook deze in een stamlijst vast te leggen. 
In een tijd, dat alles wankelt, begint er echter eveneens geschud 
te worden aan de hechte begrippen omtrent continuiteit en het is 
zaak met geopend oog, doch tevens met kritischen blik de nieuwe 
onderzoekingen en gegevens te volgen. 
Het eerst is het het centrosoma geweest, dat den huidigen docent 
in de cytologie moeilijke overwegingen is gaan bezorgen. Tot in 
het schematische toe had men zich den cyclus van het centrosoma 
voor oogen gesteld; zelfs de bioscoop heeft zich van dit merk- 
waardig deelingsproces der centriolen meester gemaakt. Voet voor 
voet kon men de stralingen der uiteenwijkende centrosomen volgen. 
Totdat als rustverstoorder J. LOEB bij zijn merkwaardige proeven 
over kunstmatige parthenogenesis in een eiplasma, vrij van centro- 
somen, plotseling uni- of pluripolaire stralingen zag ontstaan en 
E. WILSON — is er nauwkeuriger onderzoeker dan deze ? — cyto- 
logisch in het centrum dezer stralingen de aanwezigheid van een 
