154 BOEKBESPREKING. 
ze toch geen bevruchte eicel, voorts aposporie, waarbij de ontwik- 
kelingsgang verloopt zonder sporenvorming, dus zonder chromatine- 
Feductie en parthenogenesis, wanneer een op de vrouwelijke voort- 
plantingscel gelijkende cel zich zonder bevruchting ontwikkelt. Echte 
apogamie zou dan altijd van aposporie vergezeld gaan. 
In het tweede hoofdstuk van dit deel, het soortsbegrip, geeft BER- 
NARD allereerst de beide werkrichtingen aan, waarlangs dit benaderd 
kan worden: de systematisch-waarnemende en de experimenteele. 
In de waarnemingsperiode heeft LINNAEUS zijn rol gespeeld; als ge- 
volg van zijn binaire nomenclatuur trad synonymie op en deze heeft 
zeer storend gewerkt (Sonchus oleraceus Linn. bijv.). LINNAEUS zelf 
en de systematici na hem maakten zich niet druk over die synony- 
mie, overtuigd als ze waren, dat de „soort” als onveranderlijkheid 
bestond; maar de rust der systenatici werd verstoord toen DARWIN’S 
Origin of Species verscheen. Dat bracht drie problemen op den 
voorgrond: variabiliteit, strijd om het bestaan en natuurlijke teelt- 
keus. Ook DARWIN heeft veel niet kunnen verklaren en vooral niet, 
wat variabiliteit eigenlijk is; daarvoor moet de oplossing komen van 
het experiment. Dit stelt bijzondere eischen van nauwkeurigheid; 
wat vooral noodig is, is een onderscheiden van absolute en relatieve 
eigenschappen. De laatsten zijn lang zoo gemakkelijk niet te bestu- 
deeren als de eersten. Selectie is mogelijk zoolang de „soort” niet 
constant is en dus ook binnen de soort, intraspecifiek. Bij onge- 
slachtelijke vermenigvuldiging is de „erfelijkheid” zeer sterk. Als in- 
deelingsgroepen van de „soort”’ geeft BERNARD elementaire soorten, 
variëteiten, „sortes”. De beide eersten als tegenstellingen, de laatste 
term (ongeveer ons ,,ras’) als ondergroep van beiden. Elementaire 
soorten en variëteiten verschillen door hun gedrag bij krnising : bast- 
aarden tusschen elementaire soorten zijn, zooal niet steriel, dan toch 
minder vruchtbaar dan de ouders en bovendien van het begin af 
constant; bastaarden tusschen variëteiten zijn even vruchtbaar als 
de ouders en volgen de regels van MENDEL. Daarover spreekt BER- 
NARD uitvoerig en geeft als consequenties daarvan beschouwingen 
over den aard van variabiliteit in de natuur en in de cultuur. In de 
natuur is variabiliteit niets anders dan veelvormigheid (een mengsel 
van vormen), in de cultuur kan het reeds aanwezige veelvormigheid 
of bastaardnatuur zijn. Een overzicht van de waarnemingen van DE 
Vries volgt: naast variabiliteit behoort mutabiliteit aangenomen te 
