

BOEKBESPREKING. 173 
HERTWIG, O., 1918. Zur Abwehr des ethischen, des socialen, 
des politischen Darwinismus (Jena, G. FiscHer, 1918, 119 pp.). 
In 1916 verscheen het werk van Hertwia „Das Werden der Or- 
ganismen’’, dat velen door zijn omvang zal terugschrikken. Wie 
de voornaamste bezwaren van HERTWIG tegen het Darwinisme wil 
leeren kennen, heeft het nu veel gemakkelijker door deze brochure, 
want behalve de op den titel aangekondigde drie zijden van het 
Darwinisme wordt in dit boekje ook de meer bekende vierde zijde 
„het biologische Darwinisme” besproken, de eenige, die binnen het 
kader van dit tijdschrift valt. Op 16 bladzijden wordt hier gebracht 
het oordeel, waartoe H. kwam in het bovengenoemde omvangrijke werk. 
In de eerste plaats wijst hij dan op het misbruik dat gemaakt 
werd van het woord theorie in de samenkoppeling ,,selectietheorie”. 
Want de selectie is niets meer dan eene hypothese, die door ervaring 
niet bewezen kan worden, die slechts op waarschijnlijkheid berust 
en wel deze waarschijnlijkheid, dat vele verschijnselen zonder selectie 
onverklaard moeten blijven. Het is dus geen wet zooals de zuivere 
natuurwetenschappen die kennen, maar een hypothese of eene leer 
zooals in de sociologie en staathuishoudkunde zich telkens vormen en 
weer verlaten worden. Nu berust de selectietheorie weder op begrip- 
pen als: strijd om het bestaan, concurrentie, keus en teeltkeus, begrip- 
pen, waaraan een zoodanige rekbaarheid werd gegeven, dat zij zoowel 
bij concrete feiten als bij abstracte opvattingen dus als beeldspraak 
konden worden gebruikt, zoodat men eindelijk elk verschijnsel in 
de dierenwereld, ja elk verband van oorzaak en gevolg er onder 
kon brengen, dat men alles als een strijd kon gaan opvatten. Op 
zulke vage begrippen is geen wetenschappelijke theorie op te bouwen, 
zoo veel te minder daar deze grondbegrippen niet bewezen kunnen 
worden. Zoo blijkt er bijv. niets van een algemeenen concurrentie- 
strijd der dieren om de voeding, ook is deze niet noodig, daar er 
bijna overal minder dieren zijn dan gevoed kunnen worden; onder 
de leden eener soort neemt men zelfs meer samenwerking dan strijd 
waar. Even onbepaald is het begrip der natuurkeus, dat veel meer 
aan eene dichterlijke omschrijving dan aan natuurwetensch. waarne- 
ming doet denken en zoo tot de meest ongerijmde denkbeelden voert. 
Hoofdzaak evenwel is, dat door de natuurkeus niets veranderen 
kan, maar slechts gekozen kan worden tusschen datgene wat bestaat, 
