


Nd 

BOEKBESPREKING. 195 
chanische immuniteit’ behouden, dan moet men het reserveeren 
voor gevallen, waarin inderdaad door de mechanische eigenschappen 
der beschermende weefsels infectie verhinderd wordt. Hoe onjuist 
het echter ook in deze gevallen vaak is van „immuniteit” te spre- 
ken, blijkt b.v. uit de door FREEMAN meegedeelde proeven: het 
kan zeer goed zijn, dat de kans op infectie aanzienlijk vermindert, 
dat echter, als zij gelukt, de aantasting even sterk blijkt te zijn. 
Uit proeven van APPEL en SCHUSTER is gebleken, dat die aardappel- 
„soorten de grootste resistentie toonen voor bacterierot, die na door- 
snijding reeds na 24 uur een kurklaag gevormd hebben. Ook hier 
berust de resistentie geheel op de verschillende physiologische 
eigenschappen der onderscheidene variëteiten. Overigens wijst de 
schr. er op, dat men er meer en meer van terugkomt deman 
teit toe te schrijven aan de uitwendige morphologische geaardheid 
der plant en ze thans veeleer zoekt in meer innerlijke eigenschappen, 
in de stoffelijke samenstelling der plantenorganen en vooral in 
het chemisme van het celvocht. Aan de chemische immuniteit wordt 
een groote plaats ingeruimd; de hieronder besproken waarnemingen 
(LAURENT, MASSEE, MidsHi, Cook en TAUBENHAUS, en vele andere) 
zijn ongetwijfeld van groot belang. Schr’s conclusie echter : „Es ist 
notwendig, dass der Immunitätszüchter den Chemismus der Pflan- 
zenzelle beherrschen lernt, denn sie bestimmt in erster Linie die 
Leistung’, komt me zeer gewaagd voor. Deals „physiologische Im- 
munität” samengevatte verschijnselen vormen eveneens een „buntes 
Durcheinander” en in nog hoogere mate geldt dit van de „auszen- 
bedingte Immunität’, die inderdaad in vele van de genoemde ge- 
vallen niets anders is dan een toevallig ontsnappen aan de infectie ; 
een dergelijke onbeperkte begripsuitbreiding is m. i. sterk af te 
keuren. In het IVe hoofdstuk behandelt de schrijver de voorwaarden 
van het ontstaan en de ontwikkeling der eigenschappen, die de 
resistentie bepalen. Hierbij zijn zoowel uitwendige als inwendige 
factoren in het spel. De uitwendige worden samengevat als „die 
Lebenslage” (milieu „Umwelt’’), cultuurmaatregelen. Absolute resis- 
tentie van een ras vindt men zelden of nooit; voor de selectie 
hebben ook die planten (of rassen)hun waarde, die onder bepaalde, 
gemakkelijk te verwezenlijke voorwaarden resistentie vertoonen. Het 
is daarom noodzakelijk bij de selectie de cultuurvoorwaarden — binnen 
de grenzen van het gemakkelijk in de praktijk verwezenlijkbare — 
