196 BOEKBESPREKING. 
te varieeren. De resistentie als constante, erfelijke eigenschap is 
in de praktijk reeds lang bekend. BIFFEN en Nırsson-EHLE hebben 
door exacte analyse bewezen, dat deze eigenschap het resultaat 
van een of meer erfelijke factoren kan zijn. Men mag niet te spoedig 
concludeeren, dat er resistentie voorhanden is: een groot aantal 
waarnemingen onder verschillende omstandigheden, die modifi- 
ceerend kunnen werken zijn hiertoe noodig. De kennis van de ver- 
schillende uitwendige factoren is van groot belang voor een ratio- 
neele en zekere selectie. 
Achtereenvolgens gaat de schr. na den invloed van de bemesting, 
van verschillende bodemsoorten, van cultuurmaatregelen en van 
klimaat. De invloed van de bemesting op de vatbaarheid voor ver- 
schillende parasitaire ziekten is ongetwijfeld groot. Er zijn dan ook 
talrijke opgaven van in de literatuur verspreid; uitgebreide, goed 
doorgevoerde onderzoekingen echter zijn daaronder slechts weinige. 
(De onderzoekingen van RıvErA [Ricerche sperimentale sulle 
cause predisponenti il frumento alla „Nebbia”, 1915] verdienden in 
dit verband zeer zeker genoemd te worden). Ook hier geeft de 
schr. niet veel meer dan een los samenhangende opsomming, zonder 
belangrijke algemeene gezichtspunten. Er bestaat ook op dit gebied 
groote behoefte aan experimenteel werk, te meer, omdat (zooals 
schr. betoogt) de kennis van den invloed der bemesting op het 
weerstandsvermogen der planten groote waarde heeft voor de immu- 
niteits-cultuur; in de eerste plaats voor een juiste beoordeeling van 
de immuniteitsoorzaken, in de tweede plaats, omdat zij de mogelijk- 
heid opent door indirecte teeltkeus het doel te bereiken. Wanneer 
we bv. weten, dat door toevoer van phosphorzuur de resistentie 
voor een bepaalde ziekte verhoogd wordt, zullen we moeten selec- 
teeren op phosphorzuurarmen bodem. Om dezelfde redenen is het 
ook noodzakelijk den invloed der andere factoren nauwkeurig te 
leeren kennen. Onder „cultuurmaatregelen” behandelt spr. oa. den 
invloed van slechte doorluchting van den bodem tengevolge van 
gebrekkige bodembewerking. Schr. heeft hierover eenige proeven 
gedaan, waaruit blijkt, dat hierdoor, bij aardappelen, bacterierot in 
de hand gewerkt wordt. „Men moet met dit feit rekening houden 
bij de beoordeeling van de vatbaarheid voor rotting van verschil- 
lende aardappelvariëteiten, want reeds door geringe verschillen in 
den tijd, waarop het hakken plaats vindt (b.v: na het dichtslibben 
