198 BOEKBESPREKING. 
ongeslachtelijke vermenigvuldiging. Constitutieziekten of vatbaarheid 
voor bepaalde ziekteverwekkers, welke op de standplaats der 
„ouders” verworven zijn, worden hierbij op de nakomelingen over- 
gebracht evenals de door den bodem beïnfluenceerden aanleg voor 
vruchtbaarheid of onvruchtbaarheid”, 
Als eerste voorbeeld van dergelijke sterk doorwerkende standplaats- 
modificaties worden bij den aardappel waargenomen feiten genoemd. 
Volgens den schr. is het snelle ontaarden van aardappelvariëteiten 
in vele gevallen te verklaren door het verdwijnen van gunstige 
standplaatseigenschappen. De opbrengst van een aardappelsoort is 
vaak in de eerste plaats afhankelijk van de standplaatscondities 
der ouderplanten. Het is, volgens schr, vrijwel zeker, dat de stand- 
plaatseigenschappen niet altijd uit de voedingsphysiologie te ver- 
klaren zijn. Dit doet b.v. KızssLinG bij zijn onderzoekingen over 
de overerving van het stikstofgehalte van de gerst, waarbij in vele 
gevallen bleek, dat ook in zuivere lijnen, de nakomelingschap van 
door modificatie stikstofrijke planten zich onderscheidt door een 
hooger stikstofgehalte. KIESSLING verklaart dit geheel als „nawer- 
king” (door beïnvloeding van de voeding der jonge plantjes). 
Schr. wijst echter op zijn proeven betreffende de nawerking bij 
aardappelen, die evenzeer optrad, wanneer men geheel vlak afge- 
sneden oogen (dus met zeer weinig reservestoffen) als pootgoed 
gebruikte. Deze proeven zijn op zichzelf zeer interessant; daar 
we hierbij echter naar alle waarschijnlijkheid met infectieziekten te 
doen hebben (zie boven) leveren zij geen steekhoudend tegen- 
argument. Terwijl bij eenjarige planten de modificaties, die door 
standplaats- of klimaatsinvloeden ontstaan — ook al werken deze 
vele jaren in — gewoonlijk slechts van korten duur zijn, doet zich 
bij meerjarige gewassen, in ’t bijzonder bij de boomen, het merk- 
waardige feit voor, dat de ontwikkelingsmodus, die aan een zaad- 
korrel is voorgeschreven tengevolge van een langdurige standplaats 
der moederplant, gedurende den geheelen levensduur van de dochter- 
plant behouden blijft. In verband met het voorafgaande mag men 
aannemen, dat bij wijnstok en vruchtboomen, waar een langdurige 
standplaatsinvloed en (kunstmatige) vegetatieve vermenigvuldiging 
in 't spel zijn, de standplaatsmodificaties van groote beteekenis zijn, 
zoowel wat betreft het weerstandsvermogen als de opbrengst. Schr. 
hecht aan deze dingen groote beteekenis, vooral voor de „schwer 
