pen VE 
BOEKBESPREKING. 199 
darniederliegende Weinbau’; het komt me voor, dat ze ook voor 
de ziekteleer der houtgewassen niet zonder beteekenis zijn; ook 
hier is echter — de schr. wijst er terecht op — groote behoefte 
aan degelijk experimenteel werk. Hoofdstuk VI gaat over selectie. 
Door natuurlijke teeltkeus blijven resistente rassen behovden, de 
vernietiging van het minderwaardige verklaart ook het veelvuldig 
voorkomen van immuniteit bij de wilde rassen. Doch ook in de 
cultuur speelt dit een groote rol, waarbij echter reeds vroeg „unbe- 
wusste Veredlungszüchtung” in ’t spel komt. Als resultaat van natuur- 
lijke teeltkeus laat zich de resistentie der Amerikaansche druiven 
tegen Phylloxera verklaren, geen enkele Europeesche druivensoort 
is er immuun voor. In zulke gevallen verwacht schr. echter veel 
van individuselectie. Ook de natuur werkt met individuselectie. Er 
is geen reden om aan te nemen, dat de natuurlijke immuniteit uit- 
sluitend daardoor tot stand komt, dat alleen de toevallig voorhandene 
resistente individuen bewaard blijven, veeleer is het waarschijnlijk, 
dat het weerstandsvermogen ook door een plantenindividu lang- 
zamerhand verworven kan worden. Zulk een vermogen zou dan, 
vooral bij vegetatieve vermenigvuldiging op de nakomelingen over- 
gaan en langzamerhand nog toe kunnen nemen. Schr. wijst dan op 
de dierpathologie: na het doorstaan van een ziekte kan immuniteit 
optreden, die ,overgeérfd” kan worden op de kinderen (althans 
door de moeder) door modificatie-nawerking „Bij de algemeene 
geldigheid der natuurwetten kan men verwachten, dat ook bij plant- 
aardige wezens zich d. g. processen afspelen” D. g. aprioristische 
beweringen, met een beroep op de algemeene natuurwetten, zijn 
steeds zeer gevaarlijk. De bewijzen moeten nog geleverd worden, 
zegt trouwens de schr. terecht. De waarnemingen van STAHL met 
plasmodiën („dem Pflanzenreich angehörig” (?)) hebben m.i. hier 
al zeer weinig mede te maken. Evenmin kan ik schr. zonder meer 
volgen, waar hij betoogt, dat thans — nu men steeds tracht de 
cultuurplanten in zoo gunstig mogelijke condities te brengen — de 
strijd om het bestaan en daardoor dus ook het verkrijgen van 
natuurlijke resistentie door selectie zou worden belemmerd. Hier- 
tegen zou men kunnen aanvoeren, dat juist de cultuur op groote 
schaal en niet zelden onder omstandigheden, die min of meer 
afwijken van de natuurlijke, de parasieten vaak zeer bevordert en 
tevens in ’t algemeen de vatbaarheid verhoogt (b.v. door de bemesting). 
