VAN HALFBLINDHEID EN BLINDHEID. 223 
zusters). Of tusschen deze typen ondanks het verschil in gedrag 
bij de erfelijkheid essentieel verschil bestaat of dat er, samenhang 
is, daaromtrent zal door nader onderzoek licht moeten worden 
ontstoken. 
De ons verstrekte gegevens komen overeen met het reeds bekende 
feit, dat vrouwen de aandoening zelden vertoonen. Volgens HEINE 1) 
zou bijna 90°/, aller patienten tot het mannelijk geslacht behooren. 
Zoo zeldzaam is het bij ons niet. Ik vond 21,4°/, vrouwen en 
78,6°/, mannen, dit overtreft zelfs de cijfers van HORMUTH 2), 
KLoPFER3) en NETTLESHIP®), die respect. 13,1°/, 13°/, en 16% 
vrouwen vonden. Op mijn betrekkelijk gering en ongelijksoortig 
aantal mag echter het cijfer van 21,4°/,5) niet te veel gewicht in de 
schaal leggen. In ieder geval blijkt ook uit onze gegevens, dat de 
erfelijkheid van de opticusatrophie niet geheel identiek is met die 
van kleurenblindheid. Eénmaal (lijst 99 no. 71) vernam ik, dat 
de aandoening via de moeder, die haar zelf niet vertoonde, was 
overgeërfd. Mij persoonlijk is een familie bekend ©), waar 3 jongens 
en 1 meisje in een gezin van 10 kinderen respect. op 15-, 12-, 11- 
en 17-jarigen leeftijd blind werden, de moeder op 38-jarigen leeftijd 
en de grootvader van moeders zijde op onbekenden laten leeftijd. 
Hier blijkt dus geen voorkeur voor een sexe, maar wel anticipatie 
d.i. een vroeger optreden, van het lijden in volgende generaties. 
Allen hebben groote centrale skotomen, weinig perifere beperking 
en verbleeking van de geheele pupil, zonder duidelijke teekenen 
van neuritis aan de papil. ; 
De door mij gevonden anticipatie werd door den Engelschen 
ophthalmoloog NETTLESHIP, die zich wel het meest van zijn vak- 
genooten op erfelijkheidsgebied heeft bewogen, bij 31 stamboomen 
14 maal aangetroffen. 
In het feit, dat men twee typen van stamboomen kan onder- 

1) Lehrb. der Augenh. v. Axenfeld 4e druk Blz, 762. 
2) Beitr. z. Augenh. Hett 42. 1900. Inaug. Diss. In diens statistiek komen 
op 221 lijders 29 vrouwen voor. 
3) Inaug. Diss. Tübingen 1898. 
4) Trans. of the ophth. Soc. 29. 1909. 
5) Hierbij is ook in rekening gebracht wat ons uit de gezinnen bekend is. 
6) Acad. proefsch. Blz. 217, thans aangevuld. 
