VAN HALFBLINDHEID EN BLINDHEID. 235 
dat ik gerechtigd ben een zekere conclusie over de oorzaak der 
slechte gezichtsscherpte te trekken. Toch wil ik eenige opmerkingen 
maken. Er bestaan nl. twee mogelijkheden (goede operatietechniek 
verondersteld): 
1°. dat de kinderen niet vroeg genoeg zijn geopereerd; 
2°. dat het optisch apparaat niet deugt, d.w.z. dat er een aan- 
geboren amblyopie bestaat, die verbetering van de gezichtsscherpte 
door oefening niet toelaat, ook al zou de verduistering nog zoo 
vroeg door operatie zijn verwijderd. 
Over het eerste punt zal men meer licht kunnen krijgen, wanneer 
de oogartsen de eindresultaten na hun ingrijpen eens willen ver- 
gelijken met den leeftijd, waarop de operatie werd uitgevoerd. In 
het algemeen wordt aangedrongen op vroeg opereeren, omdat het 
netvlies anders in de ontwikkeling zijner functie achterblijft. Toch 
geloof ik niet, dat in deze statistiek te laat opereeren de hoofd- 
oorzaak is der slechte gezichtsscherpte. Wanneer ik de 6 geopereerde 
volwassenen, waarvan ik niet weet of zij in hun jeugd zijn geholpen, 
aftrek, en ik overweeg, dat het niet waarschijnlijk is, dat de kinderen 
juist zouden zijn geopereerd in de jaren, waarover zich onze enquête 
uitstrekt, maar allicht reeds vroeger, dan kan ik niet zeggen, dat 
hun leeftijd zoo bijzonder hoog is. Het imbeciele kind van 31/9 
jaar niet meegerekend, schommelen 10 kinderen in leeftijd tusschen 
6 en 10 jaar; slechts een is 14 jaar, maar waarschijnlijk is hij ook 
reeds vroeger geopereerd. Er is bovendien iets aan te voeren wat 
voor een primaire amblyopie pleit. Ik vond nl. in onze statistiek 
vier maal familiair voorkomen van de cataract. Dit feit kent iedere 
oogarts van ervaring en het zal denkelijk wel vaker zijn voorge- 
komen, dan wij uit onze tabellen kunnen aflezen. In een dier ge- 
vallen nu zijn de beide kinderen, een meisje van 10 jaar en een 
jongetje van 6 jaar geopereerd; toch hebben beide een onvoldoende 
gezichtsscherpte gehouden. 
Manen onze gegevens in ieder geval aan om voorzichtigheids- 
halve zoo vroeg mogelijk te opereeren, ik wil niet vergeten, dat 
er andere redenen kunnen zijn, die ons ertoe moeten voeren de prog- 
nose der operatie niet onverdeeld gunstig te stellen. Tot die redenen 
zouden kunnen behooren inoperabele nastaar, zeer sterk astigma- 
tisme en nystagmus. Dat de operaties tot ernstige complicaties 
zouden hebben aanleiding gegeven in onze gevallen door secundaire 
