464 “BOEKBESPREKING. 
vast te stellen. De bioloog, in zijn pogingen het geheele veld te 
overzien, heeft zich zelf vergeten, hij heeft de studie verzuimd „van 
dat eenige levende ding, dat hij intiem kan leeren kennen,” zeét 
DARBISHIRE ; „hij is alleen toeschouwer geweest, geen deelgenoot.” De 
geest van den onderzoeker staat vaak naast de onderzochte dingen, 
inplaats van die te doordringen en de veelheid van onderzoek staat : 
vaak de diepte ervan in den weg. 
Als een zeer belangrijke afdeeling der Biologie beschouwt D. de 
kritische studie van het onderzoekingsproces zelf. „Om een weten- 
schap op te bouwen zijn twee partijen noodig: de geest van den 
onderzoeker en de zaken, die worden onderzocht”, heet het bladz. 6. - 
Niet aan de philosofie moet zulk een studie worden overgelaten, 
want de philosoof staat buiten de wetenschappelijke biologische 
methoden van onderzoek; vandaar dat er vaak een braak terrein 
ontstaat, dat noch biologisch, noch philosofisch wordt betreden. De 
onderzoeker interesseert zich voor de dingen rondom, de philosoof 
voor de inwendige gesteldheid, doch weinigen stellen belang in de 
onderlinge betrekking of wisselwerking. Te zeer wordt bij biolo- 
gisch onderzoek vergeten, dat de mensch zelf de problemen stelt 
en dat wij niet tegenover de natuur staan als de schooljongen tegen- 
over de examenvragen van zijn meester. Want wij zijn bezig vragen 
te beantwoorden, die niet de natuur ons heeft gesteld, doch die wij 
ons zelf stellen. Reeds de vaak gebruikte uitdrukking „de feiten — 
spreken voor zichzelf”, wijst volgens D. op het gebrek aan kritiek, 
wat onze verhouding tot de natuur betreft. Niet de feiten spreken; 
„ze zijn zoo zacht als klei in ’s menschen hand; wy laten. de 
feiten spreken” — en elders: „feiten zijn als de poppen van den 
buikspreker; ze zeggen precies hetgeen wij verlangen.” 
Zelfkritiek is noodig voor den bioloog, opdat niet onbewust een 
vooropgezette meening invloed heeft op den gang van zijn onder- 
zoek. Hoe dikwijls gebeurt het, dat men met de verklaring niet 
rustig wacht, totdat de beschrijving van het onderzoek gereed is. 
„Ik vrees”, zegt DARBISHIRE, „dat Interpretatie niet stilstaat op den 
drempel van de kamer van onderzoek, doch tegelijk met Beschry- 
Zoo 
worden de meest vreemde ontdekkingen gedaan ; men denke slechts 
aan BuFFON, die durfde te verklaren, dat hij bij de opening van juist ge- 
> 
ving binnensnelt, want ze zijn onafscheidelijke vrienden.’ 
legde kippeneieren het kuiken in zijn geheel op den dooier had gezien. 
