468 BOEKBESPREKING. 
Bij de franciscana- en grandiflora-kruisingen is deze steriliteit 
veel geringer, hetgeen de grootere vormen-rijkdom dezer bastaard- 
generatie verklaart. 
Zoo leverde de kruising (b X fr) X (fr X b) ondanks slechte 
kieming 3 typen op Van de 5l rozetten, die verkregen werden, 
geleken er 11 op biennis; de overigen waren intermediair tusschen 
franciscana en biennis, of geleken meer op de eerste. De stengels 
van al deze planten bezaten de roode papillen van franciscana ; 
de biennisrozetten ontwikkelden, afgezien van de roode stippeling, 
typische biennisspruiten. De franciscana-rozetten waren òf in alle 
opzichten echte franciscana’s, òf ze droegen spruiten, die op biennis 
geleken. Klaarblijkelijk heeft hierbij een uitwisseling van eigen- 
schappen plaats gehad. 
GOEDEWAAGEN. 
DEEGENER, P., 1918. Die Formen der Vergesellschaftung im 
Tierreiche. (Leipzig. VEIT en Comp. 1918. XII + 420 pp.) 
Dit boek is de uitwerking en documentatie van des schrijvers in 
1917 (Zool. Anzeiger) gepubliceerden: Versuch zu einem System 
der Assoziations und Sozietätsformen im Tierreiche. Alle waarge- 
nomen vormen van dierlijke samenleving en maatschappij worden 
in dikwijls zeer samengestelde Grieksche woorden, naar hare voor- 
naamste eigenschappen, bepaald en vervolgens systematisch geor- 
dend. Het bij uitstek „Duitsche” boek bezit de aan dergelijke werken 
eigen deugden, maar is ook niet vrij van de gebreken daarvan; 
tis uitvoerig, nauwkeurig, overzichtelijk en helder geschreven, doch 
mist oorspronkelijkheid. 
Ons boezemen hier het meeste belang in: de vragen van phylo- 
genetischen aard die met de vorming der verschillende staten en 
samenlevingen samenhangen. Daar het werk geschreven werd als 
poging tot het geven van een systematisch fundament voor de studie 
der -diersociologie, komt deze zijde der behandelde vraagstukken 
weinig op den voorgrond. De sociale instincten kunnen slechts binnen 
nauwe grenzen een vingerwijzing zijn voor het trekken van con- 
clusies op phylogenetisch gebied. Staat en familie, symbiose en 
parasitium, alle zijn ze polyphyletisch ontstaan. Een genealogisch- 
