BOEKBESPREKING. 469 
sociologisch systeem laat zich niet construeeren. Dit zijn de, overigens 
voor de hand liggende, conclusies des schrijvers omtrent de waarde 
voor de phylogenie van de beschreven toestanden. Voor de studie 
van dien polyphyletischen ontwikkelingsgang der dierlijke samen- 
levingstoestanden, bevat DEEGENER’s boek intusschen veel materiaal. 
KUIPER. 
Fritscu, Gustav, 1918. Die Anthropoiden und die Abstam- 
mung des Menschen (Zeitschr. f. Ethnol. 1918 Hft. 1). 
Schr. begint met een kort overzicht van de meest gangbare theorieën 
over het afstammingsprobleem en wijst op de onhoudbaarheid van 
de opvatting als zou de mensch van de nu levende Anthropoïden 
afstammen. KLAATSCH en BUSCHAN meenden zelfs te mogen aan- 
nemen, dat van ieder der anthropoïde vormen bepaalde menschen- 
rassen af te leiden waren; de negerachtigen van de Gorilla, de blanke 
rassen van den Schimpanse en de Mongolen van Orang. ARLDT 
vat de Anthropoïden als een abnormaal ontwikkelde zijtak van den 
hoofdstam op, evenals HAECKEL. ARLDT kent bij zijn rassenindeeling 
een groot gewicht toe aan den haarvorm. Volgens schr. begaat hij 
hierbij een fout door van wolharige rassen te spreken, terwijl echt 
wolhaar bij den mensch niet voorkomt. 
Het eigen onderzoek van schr. betreft de inplanting van de haren 
in de hoofdhuid van Gorilla, Schimpanse en Orangoutan. Tusschen 
de drie Anthropoïden onderling vond hij groote verschillen. Alle 
drie weken evenwel in alle opzichten af van de menschelijke hoofdhuid. 
De Gorilla komt nog het meest met den mensch overeen. De 
rangschikking van de haren is evenwel toch geheel anders. Er zijn 
meestal haargroepen van 4 ‘of 5, welke groepen weer in rijen zijn 
gerangschikt. Die inplanting in rijen heeft schr. bij de mensch 
nooit waargenomen. Bij alle Anthropoiden bestaat een buitengewone 
armoede aan klierweefsel in de hoofdhuid in tegenstelling met die 
van den mensch. Bij Gorilla werd een enkel rudimentair talk- en 
zweetkliertje gevonden, bij den Schimpanse in ’t geheel geen zweet- 
kliertjes en slechts enkele talkkliertjes, eveneens bij Orang. Een 
onderhuidsche panniculus adiposus kwam alleen bij Orang voor. 
Bij alle drie trof het, dat het hoofdhaar niet, zooals bij den mensch, 
