\ 
482 - BOEKBESPREKING: 
der regeneratie, een gebied, door LOEB zelf en vele anderen bewerkt. 
Hoewel de rol van het organisme in zijn geheel hier niet steeds 
duidelijk is, wijzen de bekende feiten er ook hier op, dat deze ver- 
schijnselen evenzeer tot het gebied van het determinisme behooren 
als alle andere levensverschijnselen. | 
De meeste bestrijders van de opvatting, dat het organisme als 
geheel verklaard kan worden uit een physisch-chemisch gezichtspunt, 
vinden hun vaste burcht in het bestaan van instinct en wil. Deze 
momenten zijn volgens hen onmiskenbare bewijzen voor het bestaan 
van een metaphysische richtende kracht. Zij vergeten daarbij, dat men 
vroeger ook in de bewegingen der hemellichamen dergelijke myste- 
rieuze krachten meende te zien werken, totdat deze verklaard werden 
door de wet van NEWTON. De waarnemingen bij allerlei dieren 
maken het reeds zeer waarschijnlijk, dat ook de instincten physisch- 
chemisch verklaard kunnen worden. De invloed van het heliotro- 
pisme, voedingsomstandigheden, aanraking, electrische stroom heeft 
in vele gevallen den sleutel doen vinden. Specifieke stoffen bepalen, 
evengoed als de orgaanvorming ook de tropische en dergelijke 
reacties van het levend organisme. 
Het laatste hoofdstuk behandelt de verschijnselen bij en na den 
dood. De desorganisatie van de doode organismen moet niet in 
de eerste plaats worden toegeschreven aan het werk van bacteriën 
of verterende enzymen uit het darmkanaal, maar aan enzymen die 
zich in de cellen zelf bevinden, en die pas werkzaam worden, als 
de oxydaties ophouden. Dikwijls is een fout in de constructie van 
sommige organismen de oorzaak van hun zwakte en spoedigen 
dood. Dat de begrensde levensduur een gevolg is van chemische 
processen vindt steun in het feit, dat dii verschijnsel een zeer 
duidelijke temperatuurcoéfficiént vertoont. METCHNIKOFFS bekende 
leer is hiermede geheel in overeenstemming. 
Ik kom nu terug op de hoofdstukken VIII, IX, XI, XII en XIII, 
die betrekking hebben op verschijnselen, die meer direct in de 
genetica thuis behooren. | 
De cytologische grondslag van de geslachtsbepaling, zooals die 
door de onderzoekingen van STEVENS, WILSON, MORGAN en anderen 
is blootgelegd, heeft allerlei feiten wat betreft de verdeeling van 
de geslachten in een helderder licht geplaatst. Het hermaphroditisme 
is ons echter nog niet veel begrijpelijker geworden. En ook al zijn 
DD + Gi te 
