540 SIRKS, RASZUIVERHEID EN FOKZUIVERHEID. 
nog dit woord toe? Zoo vraagt de erfelijkheidsleer en we trachten 
in haar taal die vraag te beantwoorden. 
In de practijk gold tot voor korten tijd als algemeen gangbare 
maatstaf van het raszuiver zijn van plant of dier, de beschrijving 
van plant of dier naar het uiterlijk en de vergelijking dier beschrij- 
ving met het signalement, hetwelk voor bedoeld „ras’” eenmaal 
opgesteld was. Viel de beschrijving van het te keuren individu in 
„hoofdzaken samen met het rasportret, dan werd het als raszuiver 
beschouwd, als tot het ras behoorend. Om deze beoordeeling zoo 
scherp mogelijk te kunnen maken, is natuurlijk allereerst noodig 
een scherp omlijnd rasportret, waarin alle mogelijke gewenschte 
eigenschappen aan de creditzijde èn alle ongewenschte kenmerken 
als debet opgeteekend zijn, en ten tweede een nauwkeurig opnemen 
van het te keuren individu door een deskundig en onpartijdig 
beoordeelaar, vooral omdat het persoonlijk element bij deze keu- 
ringen uitteraard een groote rol speelt. Met groote bezwaren heeft 
deze omschrijving te kampen en wel vooral in haar toepassing: 
van slechts enkele cultuurrassen bestaat een zoo nauwkeurig om- 
liinde detailbeschrijving, dat deze voor iederen deskundige precies 
hetzelfde zegt; vrijwel alle rasbeschrijvingen zijn onvolledig, spreken 
van een „min of meer”, en laten zoodoende veel ruimte open 
voor persoonlijke waardeering door den keurmeester. Het objectieve 
element is te klein, de beoordeeling te sterk afhankelijk van sub- 
jectieve opvattingen. 
Dientengevolge wordt dan ook die portretvergelijking als beoor- 
deelingsmiddel op raszuiverheid, vroeger de maatstaf bij uitnemend- 
heid, thans meer en meer verlaten. De onbruikbaarheid der om- 
schrijving en der daarop gebouwde methode, werd door scherp- 
ziende practici erkend, en thans ook in haar algemeenheid door 
de erfelijkheidsleer afdoende bewezen. Haar toelaatbaarheid wordt 
door de erfelijkheidsleer tegenwoordig beperkt tot twee bijzondere 
gevallen: bij de beoordeeling van dieren en planten om hun „per- 
soonlijke gebruikswaarde” en bij de beoordeeling van ongeslach- 
telijk vermenigvuldigende planten ook om hunne „teeltwaarde”. Dat 
ze in vele andere gebieden van fokkerij en teelerij nog gevonden 
wordt, behoeft ons niet te verwonderen: ze is de eenvoudigste en 
de meest voor de hand liggende, wat in de praktijk vooral bij het fokken 
van grootvee als zeer te waardeeren eigenschap aangezien wordt, 
